سەرەکی » زانست » چین و ئەمریكا گەورەترین پیسكەری ژینگەنپەڕە 1

چین و ئەمریكا گەورەترین پیسكەری ژینگەن

ئەمڕۆ پیسبونی ژینگەو گۆڕانی كەش و هەوا بۆتە كێشەیەكی جیهانی و خەریكە كارەسات و نەهامەتی گەورەی لێدەكەوێتەوە، وشكە ساڵی و لافاوو باو بۆران و بڵاوبونەوەی پەتاو كارەساتی سروشتی و برسێتی و بێكاری ئەمانە هەمویان قەیرانی گەورەن و لەئەنجامی ژینگەی ناتەندروست هاتونەتەدی.

ئەو وڵاتە زلهێزانەی كە لەئەنجامی پێشكەوتنی تەكنەلۆژیاكانیانەوە زۆرترین زیان بەژینگە دەگەیەنن، كەمترین زیان بەخۆیان و زۆرترین زیان بەو وڵاتە هەژارو دواكەوتوان دەگەیەنن بەتایبەتیش ئەوانەی ئابوری و هاوڵاتیانیان پشت بە كشتوكاڵ و كاری دەستی و ئاژەڵداری دەبەستن، كاتێك و شكەساڵی یان كارەساتێكی سروشتی رودەدات و ماڵ و زەوییەكەیان تەخت دەكات، ئیدی لێیان دەقەومێ و ژیانیان دەفەوتێت، ئەمە ئەگەر بۆ تاكەكانی كۆمەڵگەش بچوكی بكەینەوە هەر راست دەردەچێت ، خاوەن كارگەو دامەزراوەو خاوەن بەرژەوەندیەكان ئەوانەی لەڕێی فڕێدانی دوكەڵ بەناو هەوا ژینگە پیس ئەكەن، بەهۆی توانای باشی داراییان دەتوانن خۆیان لەزیانەكان بپارێزن و زیانەكانی بۆ خەڵكی هەزژارو نەدار بنێرن.

توێژینەوەیەكی ئەمریكی باس لە ناداد پەروەری گۆڕانی كەشوهەواو زیانەكانی دەكات بەوەی ئەو ناوچانەی زۆرترین دوەم ئۆكسیدی كاربۆن فڕێ دەدەنە بۆشایی ئاسمان زیانیان كەمترە لەوناوچانەی كە كەمترین فڕی ئەدەن، بۆنمونە وڵاتانی وەك ئەمریكاو چین كە زۆرترین پیسی بەرهەم دەهێنن زیانەكانیان زۆر لە وڵاتی بەرازیل كەمترە كە كەمترین بەرهەم دێنیت، بۆیە دەڵیت ژینگە پیسكەرەكان خۆیان هیچیان بەسەر نایەت بەڵكو نەهامەتی و كارەساتەكە بۆ جوتیارو ئاژەڵدارو خەڵكە بێدەرامەتی وڵاتانی ترە كەدەبنە سوتەمەنی دەستی چینی باڵاو دەسەڵاتداران، جگەلەوەش ئەوان دەتوانن خۆیان لەدەرەنجامی ئەو كارەساتانە دەرباز بكەن و ئەگەر زیانی مادیشیان پێبگات كاریگەریەكی ئەتۆیان بەسەردا بەجێ ناهیڵیت. ژمارەیەك وڵاتی پیشەسازی گەورەی جیهانی بەرپرسیاری یەكەمن لە گۆرانی كەشوهەواو پیسبونی ژینگەی مرۆڤایەتی لەپێشەوەیاندا وڵاتی چینە كەسالانە 10 هەزار ملیۆن تۆن لە دوەم ئۆكسید بەرهەم دەهێنی و فڕێی دەداتە ناو هەوا،دوای ئەویش ئەمریكایەكە نیو ئەوەندەی ئەو بەرهەمی دینێت، هیندستان 265 ملیۆن تۆن وروسیا دو ملیۆن و یابان ملیۆنێك و وڵاتانی تری وەك فەرەنساو ئەڵمانیاو ئێران و كۆریای باشورو سعودیەو ئەندەنوسیاش لەپیسكردنی ژینگە بەشی زۆریان بەردەكەوێت، كەچی ووشكە ساڵی و بێ ئاوی رووی لە وڵاتانی ئەفریقا كردوەو وەزعێكی نالەباری بۆ دروستكردون.

سەرچاوە:
Science Advances، Statica

 166 جار بینراوە