سەرەکی » زانست » كۆنترین میللەتی دارستانەكانی ئەفریقیا

كۆنترین میللەتی دارستانەكانی ئەفریقیا

گەلی Pygmy كە بە یۆنانی پێی دەڵێن « كورتەبنە» ژمارەیان 150 هەزار كەس دەبێت ، هەموویان لەشولاریان بچوكەو بەژن و باڵایان لە 1,20 م تێپەڕ ناكات، كۆنترین و دەگمەنترین گەلی ئەو سەرزەمینەن كەهەزاران ساڵە لەناو دارستانەكانی ئەفریقیا دەژین و تا ئێستاش وازیان لە دابونەریتی رەسەنی خۆیان نەهێناوە، لەسەر كشتوكاڵ و راوەماسی و بەروبومی دارستانەكانی نزیك لە كێشوەری ئەتلەسی و كۆلۆمبیا دەژین، تیرەی تریشیان لەهەریەك لە زامبیاو كۆنگۆی دیموكراتی وئەنگۆلاو گابۆن و روانداو بۆرەندی هەیە.

ساڵانێكی زۆرە حكومەتەكانی ئەفریقیا هەوڵی ئەوە دەدەن كە شێوە ژیان وگوزەران و ناوچەكانی نیشتەجێی ئەو گەلە بگۆڕن و بیانخەنە ناو خانوی مۆدێرن و ئاوو كارەباو خزمەتگوزاریەكانیان بۆ دابین بكەن، بەڵام زۆرینەیان دەستبەرداری ژیانی ئاسایی و كلتوری نەتەوەیی خۆیان نابن و دەیانەوێت هەروەك خۆیان بمێننەوەو ژیانی كێویان بۆخۆیان هەڵبژاردوە، حەزیش ناكەن تێكەڵی میلەتانی تر ببن ،كاتێك خەڵكی بیانی دەچێتە ناوچەكانیان و دەیانەوێت وێنەیان لەگەڵ بگرن پێی قەڵس دەبن .

ژیانی خۆیان بەدونیا نادەن
گەلی پێگمی دایەرەو دامودەزگای فەرمی و دراوو بانك و بازاڕكردنیان نییە، بەڵكو ژیانیان لەسەر راوەماسی و بەروبومی كشتوكاڵ و ئەو دارستانانەیە كەلێی دەژین، لەبەرامبەر وەرگرتنی هەر كاڵایەكدا دەتوانن بەرهەمەكانی خۆیان پێشكەش بكەن، زۆربەی كەلو پەلەكانیان وەك زەمانی زوو لە دارو درەخت و قامیش دروست دەكەن و سەوزەو میوەی ناو دارستان و گۆشتی ئاژەڵی كێوی دەخۆن، ئێستا لەوەتەی حكومەتی كۆلۆمبیا دەستی كردوە بە دروستكردنی یەكەی نیشتەجێبون بۆیان لەناوچەی جوگرافی خۆیان زۆر بیزارو تەنگەتاو بون، ئەوان نایانەوێت لەناو خانوی مۆدێرن بژین بەڵكو ژێر كەپر وكۆخ و رەشماڵەكانی خۆیان پێ خۆشەو ئەو ژیانەی خۆیان بە بەهەشتی سەررووی زەمین ناگۆڕنەوە، سەرتاپای دانیشتوانی ئەو میللەتە لەناو ئاماری حكومەتدا تۆمار نەكراون و هیچ ناسنامەو رەگەزنامەیەكی فەرمیان نییە بۆیە خزمەتگوزاری تەندروستیشیان بۆ نەكراوەو خۆشیان نایانەوێت، بەڵكو دەڵێن دارستانەكان دكتۆرو دەرمانخانەو شیفان بۆمان و بەس وازمان لێ بێنن خۆمان چارەسەری خۆمان دەكەین.

باوەڕیان بەخوا هەیە
پیگمیەكان پێیانوایە كە ژیانی سروشت دوولایەنی هەیە یەكەمیان مادیەو دوەمیان رۆحییە، هێزێكی دەرەكی كە خوایە رەفتار لەگەڵ لایەنە رۆحییە كە دەكاو كۆنترۆڵی دەكات، ئەوان مردوەكانیان بەڕێزەوە لەناو كۆخەكانیان دەنێژن و بەمەراسیم بەڕێیان دەكەن، چونكە نایانەوێت لە ژیانی ئەولادا كەزیندو دەبنەوەو چاویان بەمردوەكە دەكەوێتەوە خۆیان شەرمەزاربكەن.

سەرچاوە: Alamy

 69 جار بینراوە