سەرەکی » چاوپێکه‌وتن » (مروارییه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ شه‌وه‌زه‌نگی داعشدا) چی دەگێڕێتەوە؟

(مروارییه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ شه‌وه‌زه‌نگی داعشدا) چی دەگێڕێتەوە؟

ئاماده‌كردنی: ئاوات كۆكه‌یی

خاتوو نه‌سیم قادر پوور، كچێكی چالاكی بواری راگه‌یاندنه‌، خه‌ڵكی شاری بانه‌ی خۆرهه‌ڵاتی كوردستانه‌و له‌ ئێستادا له‌شاری سلێمانی نیشته‌جێیه‌، خاوه‌نی چه‌ندین به‌رهه‌می چاپكراوه‌، وه‌ك:
به‌سروه‌یه‌ك بڵێسه‌ی مۆمێك
خامۆش- 2009
وه‌رزی فڕینی كه‌وه‌كان-2012
مروارییه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌شه‌وه‌زه‌نگی داعشدا-به‌رگی یه‌كه‌م 2016
مروارییه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌شه‌وه‌زه‌نگی داعشدا-به‌رگی دووه‌م 2018
به‌رهه‌مێكیشی ئاماده‌ی چاپه‌.
هاوكات بێژه‌ر و لێپرسراوی به‌شی په‌یوه‌ندییه‌كانه‌ له‌ رادیۆی ده‌نگی گه‌لی كوردستان.
لێره‌دا هه‌ردوو به‌رگه‌كه‌ی دوا به‌رهه‌می، ته‌وه‌ری ئه‌م باسه‌یه‌ كه‌ رۆژنامه‌ی كوردستانی نوێ میوانداری (نه‌سیم قادر پوور)ی كرد تا له‌باره‌یه‌وه‌ گفتوگۆ بكرێت، هاوكاتیش ده‌قی دیداره‌كه‌ له‌ یوتوبی كوردستانی نوێ دا بڵاوكراوه‌ته‌وه‌.

چۆن بوو پڕۆژه‌یه‌كی له‌م جۆره‌ت هه‌ڵبژارد كه‌ كاركردنه‌ له‌سه‌ر بابه‌تی داعش و به‌ره‌كانی شه‌ڕ؟

– له‌سه‌ره‌تای شه‌ڕی داعشدا ئه‌و بیرۆكه‌یه‌م لا درووست بوو كه‌ منیش خزمه‌تێك پێشكه‌ش به‌نیشتمانه‌كه‌م بكه‌م، ئه‌وه‌ی له‌ده‌ست منیش بێت پێم وابوو جگه‌ له‌ كتێب یاخود نووسین كه‌ ده‌مێنێته‌وه‌ بۆ مێژوو، شتێكی تر نییه‌، بیرم كرده‌وه‌ ئێمه‌ چه‌ندین كاره‌ساتی دڵته‌زینمان به‌سه‌ر هاتووه‌ به‌ڵام شتێكی ئه‌وتۆمان له‌باره‌یه‌وه‌ له‌به‌ر ده‌ستدا نییه‌ كه‌ بمێنێته‌وه‌، وه‌ك ئه‌نفال كه‌ تراژیدیایه‌كی زۆر سه‌خته‌.
سه‌ره‌تاكاتی شه‌ڕی كۆبانێ ویستم بچم بۆ ئه‌وێ، به‌ڵام نه‌گونجا، ئه‌وه‌بوو لێره‌وه‌ ده‌ستم به‌ پڕۆژه‌كه‌م كرد.

ئه‌م كاره‌ بۆ كچێك سه‌خته‌ له‌ ڕوی كۆمه‌ڵایه‌تی و له‌ڕوی مه‌ترسیی به‌ره‌كانی شه‌ڕیشه‌وه‌، به‌تایبه‌ت كه‌ تۆ چویته‌ چه‌ندین شوێنی به‌ره‌كانی شه‌ڕی نێوان هێزی پێشمه‌رگه‌ی كوردستان و رێكخراوی تیرۆریستانی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی له‌ عیراق و شام ناسراو به‌ داعش، تۆ چۆن له‌گه‌ڵ ئه‌م دۆخه‌ گونجایت؟

دیاره‌ له‌كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا هه‌ر هه‌نگاوێك بۆ كچان و ژنان قورسه‌ به‌هۆی داب و نه‌ریتێك كه‌ هه‌مانه‌، ئینجا بگات به‌وه‌ سه‌ردانی سه‌نگه‌ره‌كانی شه‌ڕبكه‌یت، ئێستاش كه‌ هه‌ندێكجار بیری لێده‌كه‌مه‌وه‌ بۆ هه‌ندێ كات كه‌بۆم پێشهاتووه‌، گریانم دێت ئه‌وه‌ن كه‌ سه‌خیتم كێشا، كچێك به‌ته‌نیا زۆر سه‌خت بوو، رۆژ هه‌بووه‌ سه‌عات 4ی به‌یانی له‌ماڵ هاتوومه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌، كات هه‌بووه‌ ئه‌وه‌نده‌ زوو هه‌ڵساوم و خۆم ئاماده‌كردووه‌ هه‌ر تاریك بووه‌ وه‌ستاوم تا تۆزێك رووناك ببێت كه‌ ته‌كسییه‌كم ده‌ستبكه‌وێت و بمبات بۆ گه‌راجی كه‌ركوك له‌سلێمانی و له‌وێوه‌ بڕۆم بۆ كه‌ركوك و پاشان به‌ره‌كانی شه‌ڕ، به‌ڵام له‌كه‌نار هه‌موو ئازاره‌كانم زۆر دڵخۆشم كه‌توانیومه‌ خزمه‌تێكی وا بكه‌م به‌ نیشتمانه‌كه‌م به‌ مێژوو و به‌ گه‌له‌كه‌م، ئه‌وه‌ شتێكی خۆشه‌ بۆمن، دیاره‌ رێگایه‌كی زۆر سه‌خت بوو شتی ناخۆشی ئه‌هاته‌ به‌رده‌مم یان رێگاكان ترسناك بوون یان كه‌ ئه‌چوومه‌ سه‌نگه‌ره‌كان به‌ته‌مای خۆم نه‌بووم، زۆرجار كه‌ به‌رنامه‌م هه‌بوو بچم بۆ سه‌نگه‌ره‌كان شه‌وه‌كه‌ی وه‌سێتم ئه‌كردو ئه‌منار بۆ خوشكم له‌بانه‌ ئه‌موت ئه‌و سه‌فه‌ره‌م هه‌یه‌و ره‌نگه‌ نه‌یه‌مه‌وه‌، یان نامه‌م ئه‌نارد بۆ هاوڕێكانم.

ئایا سه‌ردانی هه‌موو میحوه‌ره‌كانت كردووه‌ ؟

سه‌ردانی زۆر شوێنم كردووه‌، سه‌نگه‌ره‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ گوندی مڕه‌، داقوق، مه‌لا عه‌بدوڵڵا، مریه‌م به‌گ، به‌شیر، جه‌له‌ولا، قه‌ره‌ته‌په‌، شنگال، به‌عشیقه‌، هه‌مویم به‌سه‌ر كردۆته‌وه‌.
له‌كاتێكیشدا چووم كه‌ له‌هه‌ندێك شوێن گه‌رمه‌ی شه‌ڕێكی ئه‌وه‌نده‌ سه‌خت بووه‌ سه‌نگه‌ری پێشمه‌رگه‌ هاوانبارن ئه‌كرا، راستی من زۆر هه‌ستم به‌ مه‌ترسییه‌كه‌ نه‌ده‌كرد، به‌ڵام پێشمه‌رگه‌كان ئه‌یانزانی و نه‌شیان ئه‌ویست بترسم، بۆیه‌ هه‌وڵیانئه‌دا زوو ئیشه‌كه‌م ته‌واو بكه‌م و بڕۆمه‌وه‌، یان دوورم بخه‌نه‌وه‌، جار هه‌بووه‌ سه‌نگه‌ری پێشمه‌رگه‌ 300 مه‌تر دووبووه‌ له‌داعشه‌وه‌ كه‌ سه‌ردانم كردوون.

دیاره‌ داگیركردنی شاری شنگال له‌ لایه‌ن داعشه‌وه‌ له‌ ناوه‌ڕاستی ساڵی 2014 دیمه‌نێك دێنێته‌ به‌رچاو كه‌ زۆر كاره‌سات باره‌، تۆ كه‌ ئه‌و دیمه‌نانه‌ت بینیوه‌ چ كاریگه‌رییه‌كی له‌سه‌رت به‌جێهێشتووه‌؟

ناتوانرێت ئه‌وه‌ی بینیومه‌ و بیستوومه‌ به‌قسه‌ به‌یانی بكه‌یت، ئێستاش كه‌ بیر له‌شنگال ده‌كه‌مه‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ وایه‌ هه‌وره‌ برووسكه‌ بیدات له‌سه‌رم، دیاره‌ شنگال كاره‌ساتێكی ناخۆش و دڵته‌زێنه‌، ئه‌وه‌ی له‌شنگال بینیم زۆر سه‌خته‌ بیر بچێته‌وه‌، شوێنم بینی كه‌ ده‌ستدرێژی كرابووه‌ سه‌ر كچه‌كان و شوێنه‌واره‌كانم بینی، یان هه‌ندێك رووداو كه‌ به‌گێڕانه‌وه‌ له‌وێ بیستم، سه‌خت و ئه‌سته‌مه‌.

چۆن زانیت له‌و شوێنه‌دا ده‌ستدرێژی كراوه‌ته‌وه‌ سه‌ر كچه‌كان؟

وێنه‌ی هه‌موویم گرتووه‌، شوێنه‌كه‌ دیاره‌ كه‌ به‌زۆر جل و به‌رگیان له‌به‌ر كچه‌كان داكه‌ندووه‌، هه‌مووی دڕاوه‌و شوێنی ده‌ستدرێژی به‌جله‌كانه‌وه‌ دیاره‌، زۆر ئاماژه‌ هه‌بوو كه‌ هه‌ندێك كچ كه‌ ده‌ستدرێژیان كراوه‌ته‌ سه‌ر، ته‌مه‌نیان 10 و 13 ساڵ بووه‌، زۆر دیمه‌نی تر كه‌ ئه‌وه‌ ده‌سه‌لمێنێت.

تۆ باسی گێڕانه‌وه‌ی هه‌ندێك له‌ رووداوه‌كانت كرد، كێ بۆی تۆی گێڕایته‌وه‌، خه‌ڵك یان پێشمه‌رگه‌؟

به‌داخه‌وه‌ خه‌ڵكی شنگالم نه‌بینی، ئه‌وكاته‌ خه‌ڵك به‌كۆمه‌ڵ رایده‌كردو له‌وێ نه‌مابوون، یان كه‌وتبوونه‌ ده‌ستی ئه‌و زاڵمانه‌، به‌ڵام پێشمه‌رگانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان كه‌ زوو گه‌یشتنه‌ ئه‌وێ رۆڵی زۆر گرنگیان بینیوه‌ له‌ رزگاركردنی زۆركه‌س و شایه‌دحاڵی به‌شێكی زۆر له‌دیمه‌نه‌كان بوون، ئه‌وان بۆیان گێڕامه‌وه‌ كه‌ دایك نه‌یپڕژاوه‌ته‌ سه‌ر منداڵه‌كه‌ی، یان به‌جێمانی كه‌سانی به‌ته‌مه‌ن، هه‌موو تراژیدیاكانیان بۆ باسكردم.
به‌ڵام له‌ زۆر شوێنی دیكه‌ش تیرۆریستان كاره‌سات و تراژیدیایان خوڵقاندووه‌
به‌ڵێ راسته‌، كاتێك سه‌ردانی به‌عشیقه‌م كرد 10رۆژێك ده‌بوو پێشمه‌رگه‌ له‌ده‌ستی داشی سه‌ندبۆوه‌، كه‌ چووم و بینیم داعش هه‌موو شاره‌كه‌ی كردبوو به‌تونێل، ئه‌مزانی ئه‌و شوێنه‌ی به‌سه‌ریدا ئه‌ڕۆم له‌ژێره‌وه‌ هه‌مووی داعشه‌ و ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ چه‌ند تیرۆریستێك سه‌ر ده‌ربهێنن و كاره‌ساتێك بنێنه‌وه‌، له‌وكاته‌دا خه‌ڵكی به‌عشیقه‌ له‌خۆشیا ده‌هاتنه‌وه‌ بۆ زێدی خۆیان، خێزانێك كه‌ پێكهاتبوو له‌ پیاوێك و ژنێك و چه‌ند منداڵێك، ده‌چنه‌وه‌ سه‌یری ماڵه‌كه‌یان بكه‌ن، دیاره‌ ژنیش زیاتر له‌پیاو هۆگری ماڵ و حاڵی خۆیه‌تی، بۆیه‌ كه‌ ده‌گه‌نه‌ حه‌وشه‌، ژنه‌كه‌ خێرا ده‌چێته‌ ژووره‌كانه‌وه‌و ده‌نگی نامێنێت، پیاوه‌كه‌ش هه‌ر بانگی ده‌كات و وه‌ڵام نییه‌، كه‌سه‌یر ده‌كات له‌ژورێكدا ده‌روازه‌ی تونێلێك هه‌یه‌ كه‌ داعش درووستی كردووه‌، له‌و ده‌روازه‌یه‌شه‌وه‌ چه‌نیدن تونێلی تر هه‌بوو هه‌ر یه‌كه‌یان به‌ئاراسته‌یه‌كدا ده‌ڕۆی، تومه‌ز داعشه‌كان له‌و تونێله‌دابوون، كه‌ ژنه‌كه‌ش خۆی ده‌كات به‌ماڵه‌كه‌یدا داعشه‌كان دێنه‌ ده‌ره‌وه‌و به‌تونێله‌كه‌دا ده‌یبه‌ن و تائێستاش نه‌بیندرایه‌وه‌و بێ سه‌روشوێن كرا.

له‌ به‌رگی دووه‌می كتێبه‌كه‌ت ناو و وێنه‌ی سێ شه‌هیدی تیایه‌ كه‌ به‌شێكن له‌پڕۆژه‌كه‌ی تۆ و قسه‌یان بۆ كردوویت، به‌لاك كاتێك كتێبه‌كه‌ چاپ ده‌كرێت ئه‌وان شه‌هیدبوون و كتێبه‌كه‌یان نه‌بینی، چی ده‌رباره‌ی ئه‌و رووداوه‌ ده‌ڵێیت و هه‌ستت چۆنه‌؟

به‌ڵێ، به‌داخه‌وه‌ بۆ ئه‌و شه‌هیدانه‌، به‌ڕاستی هه‌ركام له‌و پێشمه‌رگانه‌ به‌كه‌سی خۆم، ئه‌توانم بڵێم به‌جه‌رگی خۆم وه‌ك رۆڵه‌یه‌ك چۆن دایكێك جه‌گی ژان ده‌كات بۆ رۆڵه‌كه‌ی، هه‌مان ئیحساسم هه‌بوو، زۆر سه‌خت بوو بۆمن، كه‌ روو به‌ڕوو بینیومن و به‌ر له‌وه‌ی كتێبه‌كه‌ بگات به‌ده‌ستیان، ئه‌وان شه‌هید بوون.
به‌تایبه‌ت شه‌هید مقه‌ده‌م هێرش، من جه‌ژنی قوربانم له‌گه‌ڵ ئه‌وان كرد له‌به‌ره‌كانی شه‌ڕ، له‌وێ لێدوانم لێوه‌رگرت، زانیم ژیانیان چه‌ند سه‌خته‌ و چه‌ندیش له‌مه‌ترسیدان.
هه‌روه‌ها شه‌هید (دارا)ش زۆر به‌رێز حورمه‌ت بوو، لێره‌وه‌ سه‌ڕی رێز نه‌وی ده‌كه‌م بۆ قاره‌مانێتیان، ئه‌ویش له‌وێ لێدوانی بۆدام.
شه‌هید (سوركێو)یش چه‌ندجارێك دیدارمان هه‌بووه‌، پێش شه‌هیدبوونیشی دیدارمان هه‌بوو، به‌داخه‌وه‌ دوایی له‌زاری هاوڕێكه‌یه‌وه‌ چۆنێتی شه‌هیدبوونیم زانی.
بۆمن جێگه‌ی داخه‌ كه‌ له‌وانه‌ی قسه‌یان بۆ كردووم و له‌ كتێبه‌كه‌مدا هه‌یه‌ سێ پێشمه‌رگه‌یان شه‌هید بوون.

به‌داخه‌وه‌ له‌و گێچه‌ڵه‌ی داعش كه‌ له‌مانگی حوزه‌یرانی 2014 رویكرده‌ كوردستان و زیاتر له‌ سێ ساڵی خایاند، جگه‌ له‌ شه‌هیدبوونی سه‌دان پێشمه‌رگه‌و هه‌زارانیش بریندارو كه‌مئه‌ندام بوون، ژماریه‌كیش پێشمه‌رگه‌ به‌ (دیل)ی كه‌وتنه‌ ده‌ست ئه‌و تیرۆیستانه‌، ئه‌وان به‌شێكن له‌ كتێبه‌كه‌ی تۆ، سه‌باره‌ت به‌ ئه‌وان و كه‌سوكاریان چی هه‌یه‌ بیڵێی؟

ئه‌وه‌ جێگه‌ی داخه‌ و كاره‌ساتێكی زۆر ناخۆشه‌، سه‌ردانی خانه‌وادیانم كردووه‌ كه‌ چۆن رۆیشتون و چۆن شوێنبزربوون، ئه‌وه‌ باسێكه‌ نه‌ بۆمن و نه‌بۆ هیچ كه‌سێك به‌تایبه‌ت خانه‌واده‌كانیان بیرچوونه‌وه‌ی بۆ نییه‌، ئازارێكه‌ و كۆتایی نییه‌، پێم وانییه‌ قه‌ت ئه‌وه‌ كاڵ ببێته‌وه‌، ئێستاش كه‌سوكاریان ئومێدیان به‌وه‌ هه‌یه‌ رۆژێك له‌ رۆژان بگه‌ڕێنه‌وه‌.
له‌راستیدا هیچ شتێك له‌وه‌ ناخۆشتر نییه‌ تیرۆریستێك ته‌له‌فوونت بۆ بكات و بڵێ ئه‌وه‌ كوڕه‌كه‌تان لای ئێمه‌یه‌و گرتوومانه‌، پێشمه‌رگه‌یه‌ك به‌ناوی (دانا) هه‌ر دوای ماڵئاوایی له‌كه‌سوكاری كه‌ ده‌گه‌نه‌ به‌ره‌كانی شه‌ڕ، ده‌كه‌ونه‌ بۆسه‌ی داعشه‌وه‌ و به‌دیل ده‌گیرێت، تیرۆریستێكیش به‌ مۆبایله‌كه‌ی دانا په‌یوه‌ندی به‌باوكی داناوه‌ ده‌كات و ده‌ڵێ ئه‌وه‌ كوڕه‌كه‌تمان ده‌ستگیر كردووه‌.
ئه‌مه‌ رووداوێكه‌ تا بڵێی به‌ئازاره‌، چونكه‌ دانا تائێستاش بێسه‌رو شوێنه‌، به‌داخه‌وه‌.
خاتوو نه‌سیم قادر پوو ئاماده‌كارو نووسه‌ری كتێبی (مروارییه‌كانی پێشمه‌رگه‌ له‌ شه‌وه‌زه‌نگی داعشدا) زۆر سوپاس بۆ ماندووبوون و بۆ ئاماده‌بوونت بۆ ئه‌م دیداره‌ش
سوپاس بۆ ئێوه‌ش و بۆ ئه‌م ده‌رفه‌ته‌، هیواداریشم گه‌لی كورد خوێنی شه‌هیده‌كان فه‌رامۆش نه‌كات و هه‌میشه‌ وه‌فایان هه‌بێت بۆ بنه‌ماڵه‌ی پێشمه‌رگه‌ و شه‌هیده‌كان، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئێمه‌ له‌سایه‌ی پێشمه‌رگه‌ تووشی تراژیدیای وه‌ك ئه‌وه‌ی شنگال نه‌بووین.
ده‌یان رۆڵه‌ی جوانمان سینگی خۆیان نا به‌گولله‌وه‌ له‌به‌رخاتری ئێمه‌، ده‌با ئێمه‌ش وه‌فامان هه‌بێت بۆیان.

print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*