سەرەکی » ئابووری » عیراق هەوڵەكانی بۆ كۆنترۆڵكردنەوەی كـەرتی وزە چڕكردۆتەوە

لە دەسەڵاتی حكومەتی فیدراڵە

عیراق هەوڵەكانی بۆ كۆنترۆڵكردنەوەی كـەرتی وزە چڕكردۆتەوە

ئەركان جەبار
وەزارەتی نەوتی عیراق هۆشداری دەدات بە هەموو ئەو كۆمپانیانەی كە دەیانەوێت گرێبەستی بواری نەوت لەگەڵ هەرێمی كوردستان ئیمزا بكەن بەبێ گەڕانەوەی بۆ حكومەتی عیراق. ئاماژە بەوەشدەكات، هەر كۆمپانیایەك بەبێ ئاگاداری حكومەتی ناوەندی ئەو كارە بكات، ئەوە رێوشوێنی یاساییان لەبەرامبەردا دەگیرێتەبەر و وەك دەستوەڕدانی راستەوخۆ لەكاروباری وڵات مامەڵەی لەگەڵدا دەكەن.
هاوكات حكومەتی عیراق هەوڵە دیبلۆماسیەكانی چڕكردۆتەوە، بەمەبەستی رێگەگرتن لەكۆمپانیاكانی بواری وزەی روسیا لەئەنجامدانی كاری وەبەرهێنان لە نەوت و غاز لەهەرێمی كوردستان. بۆ ئەو مەبەستەش وەزیری دەرەوەی عیراق سەردانێكی چەند رۆژەی بۆ ئەو وڵاتە ئەنجامدا و لەگەڵ وەزیری وزەی روسیا كۆبۆوە.
دەستوەردانە لەكاروباری ناوخۆیی
بەپێی راگەیەنراوێكی وەزارەتی نەوتی عیراق كە لە زاری وەزیری نەوتی عیراق بڵاویكردۆتەوە، هۆشداری بە هەموو ئەو كۆمپانیانە دراوە كە لە سێكتەری نەوت و غاز كار دەكەن و دەیانەوێت گرێبەستی وزە لەگەڵ هەرێمی كوردستاندا ئیمزا بكەن، بەوەی كە نابێت بەبێ ئاگاداری حكومەتی فیدراڵی ئەو كارە ئەنجامبدەن.
ئاماژە بەوەشكراوە: بەرپرسانی بەشێك لە كۆمپانیاكانی بواری نەوت و غاز قسە لەسەر ئەنجامدانی گرێبەستی بواری نەوت و غاز لەگەڵ حكومەتی هەرێمدا دەكەن، بۆیە ئاگاداریان دەكەینەوە كە ئەو كارە زیانیان پێدەگەیەنێت و وەكو دەستوەردان لەكاروباری ناوخۆیی وڵاتێكی تر مامەڵەی لەگەڵدا دەكەین. رێوشوێنی یاساییش بەرامبەر بەو كۆمپانیانە دەگرینەبەر.
دەسەڵات تەنها لای حكومەتی عیراقە
ئەو راگەیەنراوەی وەزارەتی نەوتی عیراق لەكاتێكدایە، لە هەفتەی رابردوو كۆمپانیای رۆسنەفتی روسی گرێبەستێكی لەگەڵ وەزارەتی سامانە سورشتیەكانی حكومەتی هەرێم ئیمزا كرد، تایبەت بە دروستكردنی بۆرییەكی دیكە بۆ زیادكردنی هەناردەكردنی نەوتی هەرێم.
وەزیری نەوتی عیراق ئەوەشی وتوە: «تەنها حكومەتی فیدراڵی عیراق و وەزارەتی نەوتی عیراق ئەو دوو جێگە فەرمییەن كە دەسەڵاتی یاسایی و دەستوورییان هەیە بۆ ئیمزاكردنی گرێبەستی بواری وەزە و پەرەپێدانی ئەو سێكتەرە لە عیراقدا بەهەرێمی كوردستانیشەوە».
راشیگەیاندوە: حكومەتی عیراق جەخت لەسەر دابینكردنی كەشێكی ئارام بۆ كۆمپانیاكانی بواری نەوت لەعیراق دەكاتەوە و لەئێستادا ئاسایش بۆ كاروبارو خزمەتگوزاریی كۆمپانیا بیانیەكان فەراهەمكراوە.
رێوشوێنی یاسایی دەگیرێتەبەر
هەر بەپێی راگەیەنراوی ئەو وەزارەتەی عیراق، جەبار لعێبی ئاماژەی بەوەشداوە: بەگوێرەی یاساو دەستووری عیراق، تەنها حكومەت و وەزارەتی نەوتی عیراق بەرپرسن لە دیاریكردن و دانانی ستراتیجیەتی تایبەت بە سامانە سروشتیەكان (نەوت و غاز). لەنێوانیاندا ئیمزاكردنی گرێبەست لەگەڵ كۆمپانیا بیانیەكاندا. «بەپێچەوانەوە لای ئێمە هەموو ئەو گرێبەستانەی كە لەگەڵ هەرێمی كوردستان ئیمزا كراوە نا یاساییە و بەغدا پەیوەست نییە بە جێبەجێكردن و كاركردن لەگەڵیدا. مافیش بە وەزارەتی نەوتی عیراق دراوە بۆئەوەی تەواوی رێوشوێنە یاساییەكان لە بەرامبەر ئەو پێشێلكارییانەدا بگرێتەبەر».
ئەو هەڵوێستەی وەزارەتی نەوتی عیراق لەكاتێكدایە، ئێستا بیرە نەوتیەكانی سنووری كۆمپانیای نەوتی باكوور كە بەرهەمی رۆژانەی دەگاتە نزیكەی 550 هەزار بەرمیل، لەژێر دەستی حكومەتی عیراقدایە.
ساڵی 2014یش، هەردوو كێڵگەی هاڤانا و بای حەسەن لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستان و وەزارەتی سامانە سروشتیەكانەوە كۆنترۆڵكرا و بەدرێژایی سێ ساڵ لەڕێگەی بوری نەوتی هەرێمەوە، بەرهەمەكەی هەناردەی بەندەری جەیهانی توركیا كرا.
هەوڵە دیبلۆماسیەكانی عیراق
لەلایەكی دیكەوە و هەر پەیوەست بە هەنگاوەكانی حكومەتی عیراق بەمەبەستی فشارخستنە سەر هەرێمی كوردستان، وەزیری دەرەوەی عیراق سەردانی روسیای كرد و لەگەڵ وەزیری وزەی ئەو وڵاتە كۆبۆوە.
بەپێی ئاژانسەكانی دەنگوباس، ئیبراهیم جەعفەری لەگەڵ كیریل مولودسۆفی هاوتا روسییەكەی پرسی گرێبەستەكەی كۆمپانیای رۆسنەفتیان تاوتوێكردوە و وەزیرەكەی روسیا ئاماژەی بەوە داوە، كە مۆسكۆ بەبێ گەڕانەوەی بۆ بەغدا گرێبەستی بواری وزە لەهیچ شوێنێكی عیراق ئیمزا ناكات و كۆمپانیای رۆسنەفتیش ئەوەیانڕاگەیاندوە كە ئەو گرێبەستە كارێكی سەرەتاییە و گرێبەستی كۆتایی نییە.
وەزیری وزەی روسیا ئامادەیی وڵاتەكەشی پێانداوە، بۆ پەرەپێدانی بواری وزە لەكێڵگە نەوتیەكانی ناوەڕاست و باشووری عیراق و هەروەها چارەسەركردنی كێشەی كارەبا لەوڵاتدا.
print

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*