سەرەکی » دۆسێ » مه‌زلوم كۆبانی:هیوادارم زوو زوو بێیت و راستییه‌كانی ئه‌م هه‌رێمه‌ بگوێزیته‌وه‌

خاكی ره‌ش

مه‌زلوم كۆبانی:هیوادارم زوو زوو بێیت و راستییه‌كانی ئه‌م هه‌رێمه‌ بگوێزیته‌وه‌

سه‌رتیپ جه‌وهه‌ر

به‌شی شازده‌

رۆژی شه‌شه‌مم پڕ ئیشترین و گه‌رموگوڕترین رۆژ بوو. سه‌رباری‌ ماندووبونێكی زۆر، یه‌كێك بوو له‌ رۆژه‌ پڕ یاده‌وه‌رییه‌كان. هاوڕێ و هه‌ڤاڵ زۆر خۆشه‌ویستم دیتن، سوحبه‌تی زۆرمان كرد. ئه‌گه‌ر كه‌ره‌نتین و گرتنی سنوور نه‌بوایه‌، به‌دڵنیاییه‌وه‌ سه‌ردانی دیكه‌ی‌ رۆژئاوام ده‌كرد، چونكه‌ زۆر دوور نییه‌ و هاوڕێ و هه‌ڤاڵی زۆرم له‌وێ‌ هه‌ن.

به‌هه‌رحاڵ دوای‌ نیوه‌ڕۆ كه‌گه‌یشتمه‌ سه‌نته‌ری‌ قامیشلۆ زۆرم برسیبوو، ئه‌و هاوڕێیه‌م دۆزیه‌وه‌و وتم پاروه‌ نانێك په‌یدا بكه‌ین. چونكه‌ هه‌ركاتێك ته‌له‌فونم بۆ بكرێت ناچارین ده‌ست له‌هه‌موو شت به‌ربده‌ین و بچینه‌ ئه‌و دیداره‌. ئه‌و حه‌زی ده‌كرد له‌گه‌ڵم بێت و هه‌ڤاڵ مه‌زلوم ببینێت، منیش خۆم پێویستم بوو ئه‌و له‌گه‌ڵم بێت بۆیه‌ وتم زۆرباشه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌چین.

له‌بازاڕ نانمان نه‌خوارد، گه‌ڕاینه‌وه‌ نوسینگه‌ی‌ هه‌ڤاڵێكی خۆمان به‌یه‌كه‌وه‌، یه‌ك دوو سه‌نده‌ویچمان له‌گه‌ڵ خۆمان هێناو بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌وێ‌ پشویه‌كیش بده‌ین.

دوای نانخواردنێكی سه‌رپێیی، له‌بالكۆنی نوسینگه‌كه‌ به‌ر هه‌تاوێكی زۆر خۆش بوو، دانیشیتین و من چایه‌كم خسته‌ سه‌ر ئاگر، بۆنی دێمی چاكه‌و گه‌رمه‌تاوی دوای نیوه‌ڕۆ ئه‌وه‌نده‌ خۆش بوو حه‌زمده‌كرد مه‌وعیده‌كه‌م دوابكه‌ویت تا چێژ له‌و دانیشتنه‌ ببینین.

من له‌(چا) لێنان زۆر شاره‌زام. جگه‌ره‌كێش نیم، به‌ڵام ئاره‌زوویه‌كی سه‌یرم بۆ چا هه‌یه‌. هیچ شه‌وێك نییه‌ چا لێنه‌نێم و به‌ده‌م چاخواردنه‌وه‌ نه‌یكه‌مه‌ نیوه‌شه‌و، وه‌ك ئێرانیان حه‌ز له‌ چای یه‌كڕه‌نگی ئاڵ ده‌كه‌م. مه‌به‌ست له‌یه‌ك ره‌نگ واته‌ چا بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ ئاوی گه‌رمی تێبكه‌یت، له‌ ده‌شتی هه‌ولێر به‌وجۆره‌ چایه‌ ده‌ڵێن یه‌ك ره‌نگ كه‌ ته‌نها چاكه‌ بخرێته‌ سه‌ر ئاگرو به‌جیا ئاوی له‌گه‌ڵ گه‌رم نه‌كرێت.

به‌ده‌م چا خواردنه‌وه‌ بوین (رێدور خه‌لیل) لێپرسراوی په‌یوه‌ندییه‌كانی هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات په‌یوه‌ندی پێوه‌كردم، هه‌وڵیده‌دا به‌سۆرانی قسان بكه‌ین، وتی كه‌ی‌ حازری بێین وتم ئێستا من ئاماده‌م و ناونیشانی خۆمم بۆ ره‌وانه‌كرد تا بیدات به‌شۆفێر و بێت به‌دوامدا.

دوای چاخواردنه‌وه‌یه‌كی ئه‌و به‌رهه‌تاوه‌ گه‌رمه‌، كه‌مێك پشوم دا. زه‌نگی مۆبایله‌كه‌م لێیدا شۆفێری تایبه‌تی رێدور خه‌لیل گه‌یشته‌ به‌رده‌م ئه‌و شوێنه‌ی‌ لێی‌ دانیشتبووم. لاندكرۆزێكی ره‌ش دیاربوو تایبه‌ت بوو، به‌یه‌كه‌وه‌ له‌گه‌ڵ عه‌بدوجه‌باری‌ هاوڕێم سه‌ركه‌وتین.
شۆفێری ئۆتۆمبێله‌كه‌ گه‌نجێكی خوێن گه‌رم و شاره‌زا بوو، ناوه‌كه‌یم بیرنه‌ماوه‌، به‌ڵام زوو پێم وت به‌ره‌و كوێ؟ وتی دوو سه‌عاتێك به‌ئۆتۆمبێل دووره‌و خه‌مت نه‌بێت. نه‌یده‌ویست ناوی شوێنه‌كه‌ بڵێیت و وتی له‌كاتی خۆی ده‌گه‌ینه‌ شوێنی مه‌به‌ست.

تێگه‌یشتم ئه‌و شوێنه‌ی‌ ئێمه‌ بۆی ده‌چین به‌ره‌و قوڵایی خاكی رۆژئاوای كوردستانه‌، یان قوڵایی خاكی رۆژئاوای فورات، بۆیه‌ ویستم سه‌رخه‌وێك بشكێنم، چونكه‌ به‌یانی زوو له‌خه‌و هه‌ستابووم و چوبومه‌ عاموداو گه‌ڕابومه‌وه‌و دیدارو چاوپێكه‌وتنه‌كان ماندویان كردبووم، ده‌شمزانی هێشتا ئیشی دیكه‌م ماوه‌ ده‌بێ‌ ئه‌ورۆژه‌ ته‌واوی بكه‌م، بۆیه‌ پێویست ده‌كات پشوو وه‌رگرم.
هه‌ر له‌ناو قامیشلۆ چاوم خسته‌سه‌ر یه‌ك، دوای‌ نیوسه‌عاتێك كه‌ گه‌یشتینه‌ سه‌ر هێڵی ئێم 4 خه‌به‌رم بویه‌وه‌. ئه‌و رێگایه‌ رێگایه‌كی نه‌بڕاوه‌یه‌، به‌ته‌ختاییه‌كدا تێده‌په‌ڕێت تا چاوبڕده‌كات دیاره‌.

رێگای M4 له‌ساڵی 1950 دروستكراوه‌، رێگه‌یه‌كی ستراتیژیی نێوده‌وڵه‌تییه‌و له‌وپه‌ڕی رۆژهه‌ڵاتی سوریا له‌شارۆچكه‌ی‌ ته‌ل كۆچه‌ر به‌رامبه‌ر ره‌بیعه‌ ده‌ستپێده‌كات و به‌درێژایی سنور به‌نزیك قامیشلۆو حه‌سه‌كه‌و كۆبانی و زنجیره‌ك شاروچكه‌ تێده‌په‌ڕێت ده‌گاته‌ حه‌له‌ب. له‌وێشه‌وه‌ رێگای‌ یان هێڵی M5 ده‌ستپێده‌كات و شۆڕده‌بێته‌وه‌ به‌نزیك حومس و دیمه‌شقدا تێده‌په‌ڕێت به‌ره‌و باشورو تاده‌گاته‌ سنوری ئوردن. درێژایی رێگای M4 نزیكه‌ی‌ 450 كیلۆمه‌ترێك ده‌بێت له‌شارۆچكه‌ی‌ سه‌راقب له‌گه‌ڵ رێگای M5 یه‌كده‌گرنه‌وه‌ تا باشوری سوریا ده‌ڕوات.

تا په‌لاماره‌كانی توركیا خۆرهه‌ڵاتی فورات له‌ژێر كۆنترۆڵی پەیەدە بوو
ئه‌و دوو رێگایه‌ كه‌ ته‌واوكه‌ری‌ یه‌كترن، ململانێیه‌كی زۆریان له‌سه‌ره‌ له‌نێوان ئه‌مریكاو روسیا ئێستا توركیاش هاتۆته‌ ئه‌و نێوانه‌. له‌سه‌روی حه‌له‌ب به‌شێكی له‌ژێر هێزه‌كانی كۆنترۆڵی توركیادایه‌. ئه‌و دوو رێگایه‌ به‌شاده‌ماری‌ ئابوری سوریا داده‌نرێت و تا په‌لاماره‌كانی توركیا له‌ ئۆكتۆبه‌ری‌ 2019 ته‌واوی به‌ری‌ خۆرهه‌ڵاتی فورات له‌ژێر كۆنترۆڵی هێزه‌كانی سوریای دیموكراتدا بوو، به‌ڵام له‌دوای داگیركارییه‌كانی توركیا، چه‌ند كیلۆمه‌ترێكی نزیك شارۆچكه‌ی‌ عێن عیسا رێگاكه‌ ده‌كه‌وێته‌ نێوان هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات و هێزه‌ تیرۆرخوازه‌كانی نزیك توركیا. بۆیه‌ ئێستا ئه‌و رێگایه‌ له‌و ناوچه‌یه‌ هاتن و چوونی له‌سه‌ر نه‌ماوه‌. چونكه‌ تیرۆرسته‌كان ته‌قه‌ له‌هاموشۆكه‌رانی ئه‌و رێگایه‌ ده‌كه‌ن.

روسه‌كان به‌رله‌ماوه‌یه‌ك داوایان له‌توركیاو هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات كرد هه‌ریه‌كه‌یان له‌و ناوچانه‌ی‌ نزیك رێگای‌ M4 نزیكن واته‌ نزیك شارۆچكه‌ی‌ عێن عیسا به‌دوری 5 كیلۆمه‌تر له‌و رێگایه‌ پاشه‌كشه‌ بكه‌ن، تاوه‌كو هاوڵاتیانی سوریا بتوانن هاتوچۆ به‌ورێگایه‌دا بكه‌ن، به‌ڵام توركیا ئه‌و پێشنیاره‌ی‌ روسیای‌ ره‌تكرده‌وه‌.

ئه‌و رێگا سه‌ره‌كییه‌ به‌درێژایی سنوری‌ باكوری سوریا تێده‌په‌ڕێت، زۆربه‌ی‌ شاره‌ كوردییه‌كانی رۆژئاوای كوردستان ده‌كه‌ونه‌ باكوری ئه‌و رێگایه‌، هه‌ر له‌ دێریكه‌وه‌ بگره‌ تا رمێلان و گركێله‌ك، چل، ئاغا، تربه‌ سپی، قامیشلۆ، عامودا، درباسیه‌، سه‌رێكانیێ، گرێ سپی، كۆبانی..تد هه‌مووی یه‌ك به‌دوای‌ یه‌ك له‌سه‌رووی ئه‌و رێگایه‌وه‌ن.

به‌و رێگایه‌ تێده‌په‌ڕین ته‌ماشای میلی كیلۆمه‌تری ئۆتۆمبێله‌كه‌م ده‌كرد هه‌ندێجار له‌ 200 كیلۆمه‌تر له‌سه‌عاتێكدا نزیك ده‌بویه‌وه‌، واته‌ (200كم له‌سه‌عاتێكدا) لێیده‌خوڕیی! شۆفێری ئۆتۆمبێله‌كه‌ وتی ده‌زانم ته‌ماشای میلی رۆیشتن ده‌كه‌ی‌، ئه‌گه‌ر خێرا نه‌ڕۆم زوو ناگه‌ینه‌ جێ‌.

ئه‌و شوێنه‌ی‌ بۆی ده‌چوین نه‌مده‌زانی‌ كوێیه‌، له‌ده‌شتاییه‌كی ته‌خت ده‌ڕۆیشتین له‌رۆژهه‌ڵاته‌وه‌ به‌ره‌و رۆژئاوا. هه‌تاو به‌ره‌به‌ره‌ نزم ده‌بویه‌وه‌و ئاسمانیش ته‌واو شین ببوو. كابرای شۆفێریش هه‌ر له‌دونیای خۆیدابوو، سروده‌ شۆڕشگێڕییه‌كان یه‌ك له‌دوای‌ یه‌ك له‌ته‌سجیلی ماشینه‌كه‌ نۆره‌یان گرتبوو.

له‌رێگه‌ نه‌ كاكی شۆفێر قسه‌یه‌كی هه‌بوو بۆمانی بكات و نه‌ ئه‌و هه‌ڤاڵه‌ی‌ خۆشم. منیش خه‌ریكی داڕشتنه‌وه‌ی‌ پرسیاره‌كانم بووم، چونكه‌ پێشتر له‌گه‌ڵ چه‌ند هاوڕێیه‌كم له‌باره‌ چاوپێكه‌وتنه‌كه‌وه‌ گفتوگۆمان كردبوو.

گه‌یشتینه‌ نزیك حه‌سه‌كه‌و لاماندا، ماوه‌یه‌كی كه‌م رۆیشتین له‌بنكه‌یه‌كی زۆر گه‌وره‌ی‌ سه‌ربازیی نزیك ده‌بوینه‌وه‌. دیاربوو زۆر مه‌حكه‌م دروستكرابوو. باره‌گای ئه‌مریكییه‌كان بوو، به‌ڵام پێموایه‌ هێزی ئه‌مریكای‌ تێدا نه‌بوو، ماوه‌یه‌ك بوو به‌هۆی بڕیاره‌كه‌ی‌ دۆناڵد تره‌مپ كشابوونه‌وه‌و ئێستا جارێكی دیكه‌ گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ هه‌مان بارگاو ئاوه‌دانیانكردۆته‌وه‌.

به‌ته‌نیشت باره‌گاكه‌ی‌ ئه‌مریكا ژماره‌یه‌ك ڤێلای زۆر گه‌وره‌ هه‌بوون، كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان به‌هه‌زاران مه‌تر بوون، ئێمه‌ به‌ رۆخ باره‌گای ئه‌مریكییه‌كان سوڕاینه‌وه‌و به‌بن دیواری‌ باره‌گاكه‌ به‌ره‌و یه‌كێك له‌و ڤێلایانه‌ رۆیشتین كه‌ كه‌مێك شوێنه‌كه‌ی‌ به‌رزبوو ده‌یڕوانییه‌ ده‌شتاییه‌كه‌ی‌ به‌رامبه‌ریی. شوێنێكی تا بڵێی‌ دڵرفێن بوو. له‌وانه‌یه‌ هی ئه‌وه‌بێت كه‌ به‌رزبوو ده‌یڕوانیه‌ ئه‌و ده‌شتاییه‌.
ئه‌و شوێنه‌ كه‌مێك به‌رزه‌و 35 كیلۆمه‌ترێك له‌شاری حه‌سه‌كه‌وه‌ دووره‌ پێی‌ ده‌ڵێن (ته‌ل بێده‌ر). به‌رله‌وه‌ی‌ بگه‌ینه‌ شوێنی مه‌به‌ست، بینیمان دوو هه‌لیكۆپته‌ر به‌رده‌وام به‌سه‌ر سه‌ری‌ ئێمه‌ ده‌سوڕانه‌وه‌، پرسیارمكرد تێگه‌یشتم ئه‌و دوو هه‌لیكۆپته‌ره‌ بۆ پارێزگاریی مه‌زلوم عه‌بدێ له‌وناوچه‌یه‌ بوون.

ئه‌مریكا به‌شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت مه‌زلوم عه‌بدێ‌ ده‌پارێزێ
هێزه‌كانی ئه‌مریكا به‌شێوه‌یه‌كی تایبه‌ت مه‌زلوم عه‌بدێ‌ فه‌رمانده‌ی‌ هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات ده‌پارێزن له‌هه‌موو ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی‌ له‌ناوچه‌كه‌ هه‌ن، به‌تایبه‌تیش هه‌ڕه‌شه‌ی‌ توركیا. به‌قسه‌ی‌ چه‌ند سه‌رچاوه‌یه‌ك هێزێكی تایبه‌ت ئه‌و ئه‌ركه‌یان پێ سپێردراوه‌. مه‌زلوم عه‌بدێ‌ پێگه‌یه‌كی تایبه‌ت و ستراتیژیی هه‌یه‌ لای ئه‌مریكییه‌كان و وه‌ك فه‌رمانداری به‌ری‌ خۆرهه‌ڵاتی فورات ته‌ماشا ده‌كرێت.

فرۆكه‌ بێ‌ فرۆكه‌وان و موشه‌كه‌كانی توركیا ده‌گه‌نه‌ زۆربه‌ی‌ ئه‌و ناوچانه‌ی‌ كه‌ هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات له‌به‌ری‌ خۆرهه‌ڵاتی فورات وه‌ك باره‌گا به‌كاریدێنن. بۆیه‌ ده‌بینین باره‌گای هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات له‌ ته‌ل بێده‌ر به‌ته‌نیشت هێزه‌كانی ئه‌مریكاوه‌ بوو. ئه‌وه‌ش مانای ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و ناوچه‌یه‌ وه‌ك ناوچه‌ی‌ پارێزراو وایه‌و ترسی نییه‌.

ئه‌و ئۆتۆمبێله‌ی‌ ئێمه‌ ناسراوبوو، بۆیه‌ له‌ده‌روازه‌ی‌ باره‌گاكه‌ بێ‌ گرفت و بێ‌ پشكنین چوینه‌ ژوره‌وه‌. كه‌ گه‌یشتینه‌ ژورێ، له‌سه‌ربانی قاتی یه‌كه‌می باره‌گاكه‌ ده‌یان كه‌س وه‌ستابوون چایان ده‌خوارده‌وه‌، ژماره‌یه‌كیانم ده‌ناسی كه‌ فه‌رمانده‌و رێبه‌رو لێپرسراوی په‌یه‌ده‌بوون. خێرا ئێمه‌یان برده‌ ژورێكی تایبه‌تی چاوه‌ڕێ كردن چونكه‌ هه‌ڤاڵ مه‌زلوم كۆبونه‌وه‌ی هه‌بوو. یه‌كێك هات به‌خێرهاتنی كردین و دڵنیای كردینه‌وه‌ كه‌كه‌مێكی دیكه‌ دانیشتنه‌كه‌مان ده‌ستپێده‌كات.

دوای چا خواردنه‌وه‌ كه‌مێك هاتینه‌ ده‌ره‌وه‌ ته‌ماشای ئه‌و ده‌شتوده‌ره‌مان كرد، ده‌شتاییه‌كی پانوپۆڕو زۆر جوان بوو. من دڵنیام به‌هاران له‌و به‌رزییه‌وه‌ روانین بۆ ئه‌و ده‌شتاییه‌ چێژێكی تایبه‌تی هه‌یه‌. به‌هارانی ده‌شت ته‌واو جیاوازه‌ له‌چۆڵ و چیا، چونكه‌ ته‌واو كه‌سك و شین ده‌بێت و دیمه‌نێكی تایبه‌تی ده‌بێت.

هه‌ر چاره‌كێك دانیشیتێن، هه‌ڤاڵ مه‌زلوم لێمان په‌یدابوو. زۆر به‌گه‌رمی پێشوازیی كردم. پیاوێكی تابڵێی‌ له‌سه‌رخۆو له‌خۆبردووبوو، وتی با جارێ‌ چایه‌ك بخۆینه‌وه‌ ئینجا ده‌ست به‌چاوپێكه‌وتنه‌كه‌مان ده‌كه‌ین.

مه‌زلوم عه‌بدێ‌ خۆی خه‌ڵكی گوندی حلنج-ی كۆبانییه‌. ناوی راسته‌قینه‌ی‌ فه‌رهاد عه‌بدێ‌ شاهین، له‌دایكبوی 1967 و چه‌ند ناوێكی هه‌یه‌ (شاهین جیلۆ) (مه‌زلوم كۆبانی) (مه‌زلوم عه‌بدێ‌). ماوه‌یه‌ك له‌ناو په‌كه‌كه‌ خه‌باتی چه‌كداریی كردووه‌و له‌ 2015 وه‌ وه‌ك فه‌رمانده‌ی‌ هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات ده‌ستبه‌كاربووه‌.

مه‌زلوم پێشتر له‌شام له‌ عه‌بدوڵلا ئۆجالان نزیك بووه‌، دوای‌ چه‌ند جارێك ده‌ستگیركردنی له‌لایه‌ن رژێمی سوریا له‌نه‌وه‌ده‌كانی سه‌ده‌ی‌ رابردوو ده‌چێته‌ ئه‌وروپا، له‌دوای‌ ساڵی 2003 دێته‌ باشوری كوردستان و ماوه‌یه‌ك له‌كامپی مه‌خموری ئاواره‌كانی باكورده‌بێت. یه‌كه‌م فه‌رمانده‌ی‌ كورده‌ سه‌رۆكی ئه‌مریكا راسته‌وخۆ دووجار به‌ته‌له‌فۆن په‌یوه‌ندی پێوه‌ده‌كات و ده‌بێته‌ كه‌سایه‌تییه‌كی دیار له‌سوریا.

هه‌رچۆنێك بێت دانیشتنی ئێمه‌ زیاتر له‌سه‌عاتێكی خایاند، ژماره‌یه‌كی زۆر پرسیارم لێكرد. مه‌زلوم خه‌ڵكی كۆبانییه‌و شێوه‌زاریان زۆر جیاوازه‌ له‌قامیشلۆ، كه‌مێكیش خێرا قسه‌ی‌ ده‌كرد. بۆیه‌ وتم هه‌ڤاڵ پێمخۆشه‌ به‌عه‌ره‌بی گفتوگۆكه‌مان بكه‌ین تا هه‌م باشتر تێبگه‌م و هه‌میش گفتوگۆكه‌ خێرا به‌زمانی عه‌ره‌بیش بڵاوبكه‌ینه‌وه‌.

سیاسه‌ت و ستراتیژیه‌تی ئەمریکا له‌سوریا روون نییه
فه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی سوریای‌ دیموكرات ناڕه‌حه‌ت بوو له‌سیاسه‌تی ئه‌مریكا، بگره‌ پێی وابوو ئه‌مریكا سیاسه‌ت و ستراتیژیه‌تی له‌سوریا روون نییه‌و هه‌ر رۆژه‌ لێدوانێك ده‌ده‌ن كه‌ پێچه‌وانه‌و دژ به‌یه‌كترن. ئه‌و وتی ئێمه‌ پرۆژه‌مان بۆ ئاینده‌ی‌ سوریا هه‌یه‌و به‌روونی وتومانه‌ پرۆژه‌ی‌ ئێمه‌ رێڤه‌به‌ری‌ خۆسه‌ره‌و نه‌خشه‌ڕێمان روونه‌، به‌ڵام رژێمی سوریا هێشتا به‌تێگه‌یشتنی شۆڤینی ته‌ماشای دۆزی كورد له‌سوریا ده‌كات. وتیشی روسه‌كان بازرگانی به‌دۆزی كورد له‌سوریا ده‌كه‌ن. وتی جیاوازی نێوان روسیاو ئه‌مریكا ئه‌وه‌یه‌ روسه‌كان هه‌ركاتێك پێویست بكات گوشار دروستبكه‌ن له‌سه‌ر توركیا و دیمه‌شق، باسی كورد ده‌كه‌ن، ئه‌گینا له‌راستیدا لایه‌نگری سوریان له‌دانیشتن و گفتوگۆكان! به‌ڵام ئه‌مریكاییه‌كان باسی هیچ ناكه‌ن.

له‌باره‌ی‌ پرسی ناوخۆی رۆژئاوای كوردستان مه‌زلوم كۆبانیی وتی پشتیوانی له‌یه‌كخستنه‌وه‌ی‌ ناوماڵی كوردستان ده‌كه‌ین و پێشنیاری‌ گفتوگۆمان كردووه‌، ده‌ستپێشخه‌ریه‌كه‌مان ئومیدمان له‌سه‌ر هه‌ڵچنیوه‌.

له‌باره‌ی‌ ناوخۆی هه‌رێمی كوردستانیش وتی یه‌كێتی نیشتیمانیی كوردستان پشتیوانی رۆژئاوای كوردستان بووه‌ به‌رده‌وام، له‌ناو پارتیش نێچیرڤان بارزانی پشتیوانی ده‌ستپێشخه‌ریه‌كه‌ی‌ ئێمه‌ بووه‌.

گفتوگۆكه‌مان زۆر كراوه‌بوو، به‌شێك له‌پرسیاره‌كانم جیاوازبوو. پێشبینی نه‌ده‌كرد ئه‌و پرسیارانه‌ی‌ لێبكه‌م، به‌ڵام پێی خۆش بوو وڵامی ئه‌و پرسیارانه‌ بداته‌وه‌، ده‌یزانی ئه‌وه‌ بۆ ناوخۆی رۆژئاواو باشوری كوردستان گرنگه‌.

دوای گفتوگۆ تۆماركراوه‌كه‌مان به‌یه‌كه‌وه‌ چایه‌كی دیكه‌مان خوارده‌وه‌. ئه‌و حه‌زیده‌كرد هه‌واڵی كۆنگره‌ی‌ چواری‌ یه‌كێتی و ده‌نگوباسی دواتر بپرسێت. كه‌مێكیش باسی بارودۆخی ئابوریی كوردستان و په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غداو دۆخی حكومڕانی هه‌رێممان كرد.

له‌دوعابوون خواستن، زۆر به‌گه‌رمی به‌ڕێی‌ كردم، وتی هیوادارم زوو زوو بێی‌ راستییه‌كانی ئێمه‌ بگوێزییه‌وه‌. خوا حافیزیمان كردو به‌هه‌مان رێگه‌وبان به‌ره‌و قامیشلۆ گه‌ڕاینه‌وه‌. ده‌رفه‌تی مانه‌وه‌مان نه‌بوو له‌هیچ شوێنێك من مه‌وعیدێكی دیكه‌م له‌قامیشلۆ رێكخستبوو، بۆیه‌ شۆفێره‌كه‌م ئاگاداركرده‌وه‌ بمگه‌ینێته‌ باره‌گایه‌كی رێڤه‌به‌ری‌ خۆسه‌ر.

تێگەیشتنی حکومەتی سوریا بۆ دۆزی کورد شۆڤینیانەیە
قسه‌م له‌گه‌ڵ به‌دران چیاكورد كردبوو كه‌مێك به‌یه‌كه‌وه‌ دانیشین و له‌باره‌ی‌ رۆژئاوای كوردستان چاره‌نوسی ناوچه‌كه‌ بكه‌ین. چیاكورد بۆخۆی راوێژكاری‌ رێڤه‌به‌ری‌ خۆسه‌ره‌و له‌ 2016 دووجاری‌ دیكه‌ بینیبووم. پیاوێكی رادیكاله‌و له‌كاربه‌ده‌سته‌ به‌ده‌سه‌ڵاته‌كانی رۆژئاوای كوردستانه‌. دوای به‌خێرهێنان و چاخواردنه‌وه‌و كه‌مێك باسكردنی باشوری كوردستان، گفتوگۆیه‌كی كورتمان كرد.

له‌و گفتوگۆیه‌دا به‌دران چیاكورد پێی‌ وابوو تێگه‌یشتنی رژێمی سوریا بۆ دۆزی كورد به‌ره‌نجامی تێگه‌یشتنی شۆڤینیه‌و ئه‌وان ده‌زانن. وتی ئێمه‌ له‌گه‌ڵ رژێمی دیدارمان بووه‌، به‌ڵام دیداره‌كان نه‌بۆته‌ دیداری‌ ره‌سمیی بۆ گفتوگۆی چاره‌سه‌ری‌ دۆزی كورد له‌سوریا، واته‌ نوێنه‌ری‌ مه‌سه‌ده‌و قه‌سه‌ده‌ له‌گه‌ڵ رژێم دانیشتوون. ته‌ئكیدی كرده‌وه‌ كه‌رژێم چاره‌سه‌ری‌ بۆ دۆزی كورد نییه‌، ته‌نها ده‌ڵێن سوپای سوریا بگه‌ڕێنه‌وه‌ هه‌موو ناوچه‌ رزگاركراوه‌كانی به‌ری‌ خۆرهه‌ڵاتی فورات و داموده‌زگا ئه‌منییه‌كانیان بگه‌ڕێنه‌وه‌، بێئه‌وه‌ی‌ باس له‌گۆڕانكاریی بنگه‌هی بكه‌ن. بۆنمونه‌ چاره‌سه‌ركردنی دۆزی كوردو قسه‌كردن له‌سه‌ر رێڤه‌به‌ری‌ خۆسه‌ر، واته‌ دۆخی رۆژهه‌ڵاتی فورات بگه‌ڕێته‌وه‌ پێش 2011 واته‌ پێش راپه‌ڕینی خه‌ڵكی سوریا.

ئه‌و ووتی رژێمی سوریا ده‌ڵێت كورد سوریا لاواز ده‌كات، چونكه‌ ئه‌و رژێمه‌ كه‌سی دیكه‌ قه‌بوڵناكات و رژێمی سوریا له‌سه‌ربنه‌مای یه‌ك نه‌ته‌وه‌و یه‌ك زمان له‌سوریا مامه‌ڵه‌ ده‌كات، بۆیه‌ ئاسان نییه‌ گفتوگۆ له‌گه‌ڵ ئه‌و رژێمه‌.

ئه‌ویش پێی وابوو كه‌ روسیاو توركیاو ئه‌مریكا بازرگانی به‌خاكی كورد ده‌كه‌ن و هه‌رجاره‌ی‌ پارچه‌یه‌ك له‌خاكی كوردان له‌رێككه‌وتنێكی نێوانیاندا ده‌فرۆشن و له‌لایه‌ن توركیاوه‌ داگیرده‌كرێت.

به‌دران به‌كوردییه‌كی ره‌وان و به‌شێوه‌زاری‌ كرمانجی ژوروو قسه‌ی‌ ده‌كرد، له‌ 2016 ش كه‌بینیم تكای كرد به‌عه‌ره‌بی گفتوگۆ نه‌كه‌ین، به‌ڵام كوردییه‌كه‌ی‌ چیاكورد زۆر ره‌وان بوو، بۆیه‌ منیش پێمخۆش بوو به‌كرمانجییه‌كه‌ی‌ خۆمان قسه‌بكه‌ین.

من خه‌می زوو ته‌واوكردنی گفتوگۆكه‌م بوو، چونكه‌ بۆ رۆژی دواتر ده‌بوو بگه‌ڕێمه‌وه‌و شه‌ویش مه‌وعیدێكی دانیشتنی شه‌وانه‌مان رێكخستبوو له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك هاوڕێی‌ زۆر ئازیزو دێرین كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان یاده‌وه‌ریی تایبه‌تمان له‌گه‌ڵ یه‌كتر هه‌بوو.

ده‌مهه‌ویست زوو بگه‌ڕێمه‌وه‌ شوێنی حه‌وانه‌وه‌م و كه‌مێك پشوو بده‌م، چونكه‌ ده‌مزانی شه‌و دانیشتنه‌كه‌ درێژه‌ ده‌كێشێت. بۆیه‌ پێویست بوو به‌یانی زوو له‌خه‌و رابم و به‌ره‌و باشوری كوردستان بگه‌ڕێمه‌وه‌.

 929 جار بینراوە