سەرەکی » ئابووری » ״زەڕەنگەرانی هەرێمی كوردستان زیان دەكەن״

عیراق یەدەكی ئاڵتوون زیاد دەكات

״زەڕەنگەرانی هەرێمی كوردستان زیان دەكەن״

یەکەی ئابووری

بەرزبوونەوەی نرخی ئاڵتوون‌و خراپی دۆخی ئابووریی لە جیهاندا، زۆربەی هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان‌و عیراق هەلەكەیان قۆستەوەو ئاڵتوونەكانیان كردە پارە، بازرگانان‌و زەڕەنگەرانیش راستەوخۆ ئەو ئاڵتوونەی دەستیان دەكەوت دەیانكڕییەوەو هەناردەی توركیاو دوبەیان دەكرد، بەڵام بڕیارێكی حكومەتی عیراق زەڕەنگەرانی تووشی زیان كردوەو عیراقیش پێیوایە، بڕیارەكە هەوڵێكە بۆ باشتركردنی یەدەكی ئاڵتوون.

عیراق لە پلەی پێنجەمدایە
بەپێی داتاكانی ئەنجومەنی جیهانیی بۆ ئاڵتوون، بۆ مانگی ئابی ئەمساڵ، عیراق توانیویەتی شوێنی خۆی لە پلەی 38مینی جیهان لەڕووی بوونی یەدەكی ئاڵتوون بپارێزێت. بەپێی ریزبەندیی ئەنجومەنەكە، عیراق ئێستا لەناو وڵاتانی عەرەبیدا لە پلەی پێنجەم دێت لەدوای هەریەكە لە سعودیەو جەزائیر و لوبنان‌و لیبیا بۆ یەدەكی ئاڵتوون.

ئاماژەش بەوە دراوە، یەدەكی ئاڵتوونی عیراق گەیشتۆتە بڕی (96,3) تۆن كە دەكاتە رێژەی (8,8 %)ی پارەكانی تری‌و لەساڵی 2018دا كۆتاجار بڕی (6,5) تۆن ئاڵتوونی كڕیووە. ئەوەش روونكراوەتەوە، «تێكڕای رێژەی كڕینی ئاڵتوون لەلایەن ئەو وڵاتانەوە لەمانگی ئابدا گەیشتۆتە بڕی (27,2) تۆن، توركیا (19,4) تۆن، قەتەر (3,1) تۆن، هیندستان (2,8) تۆن، كازاخستان (1,9) تۆن، رێژەی تێكڕای فرۆشتنیش (17,7) تۆن بووە.

كەمترین ئاڵتوون دەكڕدرێت
بەپێی راپۆرتە هەواڵێكی ماڵپەڕی ژووری بازرگانی‌و پیشەسازیی سلێمانی، سەرباز حاجی فەرهاد باڵەكی سەرۆكی ئەنجومەنی زەڕەنگەران لەكوردستان رایگەیاندوە، ئێستا لەهەرێمی كوردستانەوە بەپێی ئەو بڕیارەی كە دراوە جگە لە بەغدا هیچ شوێنێكی تری عیراق بۆی نییە ئاڵتوون هەناردە بكات، ئەوەش زیانی زۆری لە هاووڵاتیان‌و زەڕەنگەران گەیاندوە.

ئاشكراشیكرد، لەبازاڕەكانی هەرێمی كوردستان بەتایبەت زەڕەنگەرەكان پارەیان نەماو و كەمترین ئاڵتوون دەكڕدرێت، چونكە زەڕەنگەر ناتوانێت ئاڵتوونەكانی هەناردەی توركیاو ئیمارات‌و وڵاتانی تر بكات وەكو پێشتر. بۆیە بڕیارەكە پێویستی بە پێداچوونەوە هەیەو پێویستە حیسابێك بۆ هاووڵاتیان‌و زەڕەنگەران بكرێت.

(70 %)ی بۆ شارەكانی ناوەڕاست‌و باشووری عیراق
پێشتریش هەندرێن وەرتی وتەبێژی سەندیكای زەڕەنگەران راگەیاندبوو، «پێویستە بەشێك لە باجی كەرتی تایبەت‌و حكومەت بۆ كڕینەوەی ئاڵتوونی ناوخۆ تەرخان بكرێت، رەنگە لە چەند ساڵی داهاتوودا بڕێك یەدەكی ئاڵتوون بۆ حكومەتی هەرێم دابین ببێت».

لە هەرێمی كوردستان 1800 شوێنی زەڕەنگەریی هەیە كە 667 كەوتوونەتە سنووری هەولێرەوە. بەگوێرەی ئامارەكانی سەندیكای زەڕەنگەران، لەماوەی سێ ساڵی رابردوودا نزیكەی 75 تۆن ئاڵتوون هاوردەی كوردستان كراوەو (70 %)ی ئەو ئاڵتوونەش بۆ شارەكانی ناوەڕاست‌و باشووری عیراق نێردراوە. لە هەشت مانگی ئەمساڵیشدا كەمترین ئاڵتوون هاوردەی كوردستان كراوە.

عیراق بە بیانووی ئەوەی یەدەكی ئاڵتوون لە وڵاتەكەی زیاد دەكات، بڕیاری قەدەغەی ناردنە دەرەوەی ئاڵتوونی داوە لە هەموو سنوور و شارەكانەوە، جگە لە بەغدا نەبێت، ئەویش دەبێت بزانرێت چەند هەناردە دەكرێت‌و دەبێت ئەوەندەش هاوردە بكرێتەوە. ئەمە جگە لەوەی زەڕەنگەران رۆژانە بۆ ئەو ناردنەیان بۆ بەغدا چەندان هەزار دۆلار دەبێت پارەی بیمەو گواستنەوە بدەن‌و ئەوانەی قازانجیان كردووە تەنیا زەڕەنگەرانی بەغدان.

ئاڵتوون لەو جۆرە كانزایانەیە كە هەر جۆرە تەنگژەیەك لە ئابووریی جیهاندا رووبدات، بەهاكەی روو لە زیادبوون دەكات. كۆرۆنا یەكێك لەو هۆكارە گرنگانە بوو كە نرخی ئاڵتوونی بەرز كردۆتەوە، چونكە وەبەرهێنەران متمانەیان بە بازاڕەكان نییەو لەبری وەبەرهێنان بكەن، سەرمایەكانیان بە ئاڵتوون دەپارێزن.

print

 149 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*