سەرەکی » ئەدەب و هونەر » ئەوە سەگوەڕی زەلامەپەڕە 3

ئەوە سەگوەڕی زەلامە

سەلام مەنمی

1
دوای زیاتر لە پانزە ساڵی رەبەق رێم كەوتەوە گوندی خوسرەوخان ئەو گوندەی چاوم تیاهەڵهێنا و خۆم و ئەملاو ئەولام تیا ناسی و بەرە بەرە چاومكردەوە، بەڵام چۆن ژیانێكم تیا بردەسەر؟ ژینێكی تفت وتاڵ وپڕ لە كولەمەرگی و قنگە و رەك، ئەوەی من بینیم دوژمنت نەیبینێ بەڕوونتر:

كەسانێكم بینی پیاوخاسی و بەخشندەیی و ئازایەتی و مرۆڤدۆستی و كاسە دراوسێتی و وەفاداری و هەقپەرستی، لە ناوچەوانیان باریكردبوو، رووی راستیان تەڵخ و شمڵی شەڕ و گەدەبەل و ئاویان لە بێژنگا دەهێنا، گشت یەك دانگ و یەك رواڵەت، دەیانویست بەری رووباری سیروان بە لاشە و خوێنی گەورە و بچووك بگرن، دیزەی چەوربوون ئاویان نە ئەگرتە خۆیان هەریەكەیان خەڵكی وڵات و دەڤەرێك بوو. خەرمانی هاشوهوشیان شەن وكەو دەكرد، كای كۆنیان بەبا دەكرد، تۆپەڵێك بوون لە ترس و دڵەڕاوكێی و بە دەم یەكتردا تفیبوونەوە و رێوی سەر شارەمێروولە بوون، لات و چەقۆكێش وگون لە سك عەقڵی بەرد، جاچیم نەدی تەنانەت گەرەكیان بوو ستوون بدەنە بەر ئاسمانیش، ئەوا ئازار و ئەشكەنجە و سەربڕینی منداڵیش لەوێوە بوەستێ. ددانەكانیان ئاسیاوی تازە بیرازن سەگی قەسابخانە و گورگی راودیدە بوون. پاڕانەوەی منداڵەكان گەشتبووە ئاسمان.

2
باوكم مرۆڤێكی دەستەی ریش خورمایی برۆ و برژانگ پڕ و ددان بەلی بزێو و هەڵكراو بەزەوییەوە نەدەوەستا، هەتا بڵێی تووڕە و كەللەشەق، هەمیشە سركە لە ناوچەوانی دەباری و بە هەق و نا هەق و ددانە بەلاكانی جیڕەیان دەهات و بۆ شەڕ و ئاشووب لە ملەجەڕێدا بوو، زۆرجار نیوەشەو دەهاتەوە و ئەم ناوەی لە ترس وحەچ ولووری سەگ پڕدەكرد.
دایكم دەیوت: باوكت، هاتەوە.

-بە چیا دەزانی؟

-ئەوە سەگوەڕی زەلامە، زەلامەكەیش باوكتە، خوومان پێوەگرتووە و هەر ئەو نیوەشەو دێتەوە و خەوی لە ئێمە هەراسان كردووە، كەی ئەوە ژیانە ؟ لەگەڵ ئەوەیشدا چركەیەك لە خۆمان دڵنیانین و رۆحمان لەبان لەپی دەستماندایە، بەڵام وابزانم ئاو لە دنگا دەكوتێ رەنج بەخەسارە و پووش لەكا دەژمێرێ و حوشتر بە كڵاورۆژنەدا سەردەخات، بۆشاخ چوو، گوێشی نایە بانی.

3
خانووەكەمان پشتی بەگڕناڵە بەردێكەوە نابوو، یەكجار پەڕپووت و داڕزاو شار و هێلانەی مشك و مار و مێروولە و جۆرەها زیندەوەری تر بوو.

حەوشەكەشی گەورە و وڕاق لاچاو حەوشەكانی گوندەكەدا بیابانێك بوو بۆ خۆی، چەند ژوورێكی كونە گورگی بە ریز بۆ بەندەكان دروستكرابوو، منداڵە بەندەكان، بەسەر ژوورە كونە گورگیەكاندا دابەش كرابوو، جەندرمەیەكی ناوچەوان قۆقزی داڵگۆشتی گاینجەلووت و سمێڵ چەپ و چیڕ، سمێلی چغەی لە سەگ دەكرد. بەلاخوارییەوە خێسەی لێدەكردن .

یان دەفتەری پارەكان یاخود چاڵە قووتەكە، كاتی نزیك بۆتەوە، هەتا زووە بیری تیژپەرتان بخەنەكار و گوێ بەزەنگ بن، با بەس دەنگ و باسەكان لە گوێی باوك و دایك و كەسەكانتانا دژوێن و دژوێنتر بن ئێستا ئێوە لە حەوت ئاسمان ئەستێرەیەكتان نییە و سڵقی رووتن، ئەوەی فریاتان دەكەوێت ئەو دەفتەرانەیە، ئەوانە كوللەكەی رۆحن.

4
هەندێك لە منداڵە بەندكراوەكان دەمیان چوبووە كلیلە و ئەیانوت:-

لە ژێر ئەوبارە دەرناچین بۆمان كەمبكەنەوە.
كۆمەڵێكی تریان سایمە لێیداون وتیان:

بۆشمان كەمكەنەوە، كەری ژێر ئەو بارەنین.

كۆمەڵێكی تریان چاویان نەبەسترابۆوەوە چاڵەقووتەكە باڵورەی بۆ لێدان و ئاو بەدوای بێڵیانا نەئەڕۆیشت، لە دایكمان پرسی:

بۆچی ئەوانە چاویان نەبەستراوەتەوە، بۆ لەگەڵ ئەواندا جیاوازن؟

خەتای كەسوكاریانە و زوو گیرفانیان ناخورێنن بوونەتە بیر. ئەوەی لە خەیاڵی ئەوانایە سەگێكی دوور وەرە.

هەشیان بوو زوو گیرفانیان دەخوران وسەریان دەقەبڵان و لە چاوەڕوانیی و مێش قەپاندن دەكەوتن و بەرەو ماڵ دەكەوتنەڕێ.

5
قوتابخانەی گوندەكەش كەوتبووە دامێنی حەوشە وڕاقەكەمانەوە زوو زوو تۆپی یاریگاكە دەكەوتە حەوشەكەمانەوە، ئەوەندە شەیدای قوتابخانە بووم تۆپەكەم ماچ دەكرد، رۆژانە وەك شێتی خولیاگەڕ بەدەوریا پیاسەم دەكرد و ئاهوحەسرەتم هەڵدەكێشا چەند جارێك بە دایكمم وت:

بۆچی نامخەنە ئەم قوتابخانەیە؟ خۆتەمەنم تێپەڕیوە.

ئەوە نییە لای مەلا ئەخوێنی؟

كوڕی مەلا لای باوكی و لە قوتابخانەیش دەخوێنێ.

باوكت دەڵێت: گوناهە دەرسی شەیتانی دەخوێنن و میز بەناوچەوانی خۆیاندا دەكەن. ئەگەر بڵێی مەلاش پێی ناخۆشە، بەڵام لە ترسی مەلاژن ناوێرێ.
جارێك بەكوڕی مەلام وت: بۆچی لە قوتانخانە دەخوێنێ.

پاشەڕۆژی رووناك بە قوتابخانەوەیە.

(دایكم راست دەكات، مەلاش پێی ناخۆشە، بەڵام ترس پاڵی پێوەناوە) ئەوە بوو ئەو رۆژە مامۆستا لە كوڕەكەی تووڕەبوو پێی وت:
بۆ دەرسە شەیتانییەكانی مەكتەب زیرەكە، بەڵام لە حوجرە ناتوانێ ئایەتێك حینجە و سایە بكات.

6
باوكم پێی وتم: ماوەی ئەم چاند ساڵە سەرەواوێك نەچووە مێشكتەوە و دەستت لە پاشەڵی هەمانەكەوە دەرچوو. ئێستا قۆڵت ئەستوور بووە و شنەی شەماڵ پرچی رێكەوتێكی باشی بۆ شانە كردوویت، ئەوەیش ئەوەیە بێ سێ و دوو بێیتەریزی جەنگاوەران و هەق پەرستانەوە و دەستی ئۆخەی لەسەر دڵت دانێیت. با رووی راستی دەركەوێ و رووناكی دڵمان تەرە نەبێ.

(ریزی منداڵ سەربڕین و راو و رووت و گیرفان بڕین یان ریزی جەنگاوەران؟ من و ئەو ریزە ماكەر و تەڵاق؟! ئەگەر مەسەلەكە وابێ بۆ ناچمە ریزی خاكپەرستان و ئەوانەی خەرمانی هەق شەن وكەو دەكەن؟)

 384 جار بینراوە