سەرەکی » کەلتوور » رامانێك له‌ كتێبی(عیشقی خودا)ی سه‌ید رێناس گۆمه‌تاڵی

رامانێك له‌ كتێبی(عیشقی خودا)ی سه‌ید رێناس گۆمه‌تاڵی

ئه‌حمه‌د شادی

مژده‌یه‌كی خۆشبوو سه‌ید رێناس سەردانی كردم و كاتێكی باش و سوودبه‌خش ده‌روون و جه‌سته‌مانی داگرت، تێر نه‌ده‌بوین له‌ ژوانگه‌ی قسه‌و باسان، باڵی تاریكی هات و ئێمه‌ هه‌ستمان به‌فڕینی كات نه‌كرد. خۆزگه‌ شاعیرو نووسه‌ر و رۆشنبیران وه‌ك من ڕێناسیان ناسیبا، ئه‌وجا ده‌یانزانی ئه‌مه‌ گه‌وهه‌رێكه‌ بۆ كورد.

عیشقی خودا، چوارینه‌كانی سه‌ید رێناسن، دیوانێكه‌ له‌ رۆچوون و عیشقناسی، پێكهاتووه‌ له‌ سێ به‌ش. به‌شێكیان: عیشقی خودا، دووه‌م به‌ش ئامۆژگارییه‌ بۆ كۆمه‌ڵگه‌، به‌شی كۆتاییش پێكهاتووه‌ له‌ دوو شیعر كه‌ فه‌نابونه‌ له‌ زاتی خودا، كه‌سێك به‌ڕێگای ئه‌شقی خوداو ته‌ریقه‌ت و سۆفیه‌تی و كۆڕی حاڵدا گوزه‌ری نه‌كردبێت، هه‌ست به‌تام و چێژ وگه‌رم و گوڕیی دڵه‌ ئاشقه‌كان ناكات، ئه‌وین نابارێت به‌جیهاد نه‌بێت.من رێناسم ناسی چ به‌چكه‌ عه‌یارێكی ئاشقه‌ به‌رامبه‌ر به‌خوداكه‌ی، دیاره‌ له‌جیهانی فه‌نابوون و سه‌حراو شاخاوییه‌كانا نقومی دڵدارییه‌كی شێتانه‌ ئاسا بووه‌، له‌كوێ ؟!له‌ ئه‌شكه‌وته‌كه‌ی خاتو (به‌ڵقیس) كه‌ له‌م ئه‌شكه‌وته‌ دا سه‌یدڕێناس له‌عیشقی خودا دا ته‌واو تێكه‌ڵ بووه‌.به‌ شوێنپێی په‌یامبه‌ره‌كانی خودا دا هه‌نگاوی ناوه‌، ئه‌م ڕێیه‌ چه‌ند سامناكه‌، موسا ئاسا په‌یڤ ده‌رده‌بڕێ له‌گه‌ڵ خودا، ڕێچكه‌ ڕێی نه‌شكاندووه‌ گه‌شتۆته‌ چه‌ند پلیكانه‌یه‌ك، خه‌ریك بووه‌ له‌وانه‌ی دارا دارای عیشقی خودا ده‌ستی پێكردووه‌ و گه‌یشتۆته‌ كۆتا وانه‌ی ژیان، به‌ماندو بوون و جه‌سته‌یه‌كی شه‌كه‌ته‌وه‌ خۆی هه‌ڵده‌وێزنێ، گوێ به‌دڕك و داڵ و له‌مپه‌ره‌كان نادات، ده‌ستی له‌جیهان شۆردووه‌، به‌جۆرێك گڕی عیشقی خودای تێبه‌ربووه‌، هه‌ناو و جه‌رگی وه‌ك باڵنده‌ی قه‌قنه‌سی ئه‌فسوناوی بۆ به‌ قه‌ره‌برووت هه‌روا ده‌سووتێت، بۆنی سووتماكی لێوه‌دێت ده‌یه‌وێت خودا به‌ده‌سته‌كانی خۆی بسمیلیكاته‌وه‌، وه‌ك مه‌جنونه‌ شێت، عه‌وداڵه‌ بۆ مامۆستایه‌ك، ئوستازێك بدۆزێته‌وه‌ وانه‌ی ئیشقی فێر بكات، له‌ ده‌ست ئه‌هریمه‌ن و ئه‌ژدیهاكان بیپارێزن.دیاره‌ چه‌ند كایه‌ك به‌ مه‌حبوبه‌كه‌ی گه‌یشتووه‌، له‌ نێو باوه‌شی چراخانی ئه‌شكه‌وته‌وه‌! لێی تێرنابێ له‌ماچ و له‌ئامێزو بۆن و مژینی هه‌ناسه‌و تێكهاڵانی، هێنده‌ تینوه‌ تینوێتی به‌ ده‌ریاش ناشكێت، هێنده‌ ئاشقه‌ تێری ئه‌شق نابێ، وه‌ك ده‌ڵێت:

له‌ ژوانتدام تۆنه‌هاتی واهات جه‌ژن
له‌ عیشقی تۆ، جێگه‌ی من، ئه‌شكه‌وت و كه‌ژن
له‌تۆ زیاتر كه‌سم ناوێ خوای نازه‌نین
نه‌ براو خوشك، نه‌ماڵ و منداڵ و نه‌ ژن

سه‌ید ڕێناس، زاناو سه‌رناس و پێش هات و دواهات، له‌ هه‌موو بواره‌كانی ژیان خاوه‌ن ئه‌زمونه‌و به‌هره‌یه‌كی پڕشنگداری هه‌یه‌، مرۆڤێكی دڵ گه‌وره‌و به‌میهر و به‌خشنده‌، دیاره‌ ئاشقه‌ خوایه‌كان ده‌توێنه‌وه‌، پاك ده‌بنه‌وه‌ له‌به‌رگێكی سپی سپی، جاویدانی حه‌یران ده‌بن، ته‌ركی پاره‌و دونیا بازی و پله‌وپایه‌ ده‌كه‌ن، جه‌نگ كردن له‌گه‌ڵ نه‌فس و حه‌زه‌كان، مرۆڤ ده‌گه‌یه‌نێته‌ ترۆپكی بڵندو باڵایی.

من ئه‌وم ناسی، چه‌ند زوو ئه‌ویش به‌ناو ناخی مندا گوزه‌ری كرد، دیاره‌ له‌ زۆر ره‌نگ و سیماو شێوازدا به‌یه‌كتر شاد ده‌بوینه‌وه‌، منێكیش به‌سه‌ر ڕێگای ته‌ریقه‌ت و خوا ناسی، خوا دۆزینه‌وه‌مدا هه‌نگاوم ناون، نشێوی و به‌رزی هاتونه‌ته‌ ڕێم، زۆرجار به‌دیوی جیهانه‌ تاریك و سامناكه‌كاندا هه‌ڵزناون، منیش به‌دوای مامۆستاوه‌ بووم، ته‌نیاو ته‌نیا ئوستازه‌كه‌م شابازی باڵ وه‌شێن و فریاد
ڕه‌سم بوو.

كاكه‌ سه‌ید ڕێناسی حه‌كیم به‌ مه‌عشوقه‌كه‌ی ده‌ڵێت:

له‌ عیشقت تێرنابم بۆم تێكه‌ ده‌ریایه‌ له‌ باده‌
تۆ كه‌ له‌ودیوی په‌رده‌ی و من بێ په‌رده‌و ساده‌
له‌عیشقی تۆ خودا، كه‌ هه‌میشه‌ مه‌ستم
ده‌روحمێ به‌حاڵم بكه‌، ئه‌وپه‌رده‌یه‌ لاده‌

هێنده‌خۆی ئاڵاندۆته‌ یه‌زدانی خۆی ده‌یه‌وێت تاكه‌ كه‌س بێت تاكه‌ یار بێت، تاقه‌ دۆستی یه‌كه‌م و كۆتایی خودا بێت وه‌كو شێخ هه‌لاج ببێته‌ گڕ و كڵۆبه‌فرێكی سپی ببێژێت، منیش خودام (انا الحق).

ناتوانم به‌م چه‌ند دێڕانه‌ وه‌سف و باسوخواسی مرۆڤێكی مه‌زن و شاعیرێكی شێت و ئاشقتان بۆبكه‌م، پێویستی به‌ ڕاڤه‌یه‌كی دورودرێژو شه‌كه‌ته‌. خۆزگه‌ شاعیران و عارفان و ئاشقه‌ خوایه‌كان ئه‌م چوارینانه‌یان به‌وردی و به‌قوڵی ده‌خوێنده‌وه‌، ده‌بوونه‌ مرۆڤێكی گه‌وره‌ و دڵ ده‌وڵه‌مه‌ند به‌ ئیشقی خودا، سه‌ید ڕێناس زۆر شوێن و شارو وڵات و مه‌مله‌كه‌تان گه‌ڕاوه‌ به‌دوای بینای چاو مه‌رهه‌می دڵدا هه‌ڵوه‌دابووه‌ زۆر گه‌ڕاوه‌ له‌دوای ئوستادێك تا ڕێنمویی بكات به‌ره‌و ڕوناك بونه‌وه‌ تا له‌ دواجار كه‌ ئوستادێكی ده‌ست نه‌كه‌وتوه‌ له‌خۆی پتر عاشق به‌خودا بێت و ماریفه‌تی زیاتر بێت ئینجا دێت و داوا له‌ خودا ده‌كات كه‌ ئوستادی بێت و ده‌ڵێت :

زۆرگه‌ڕام نه‌مدۆزیه‌وه‌ ته‌نها ئوستادێ
هه‌ر له‌ لای تۆ خودایه‌ واشنه‌ی بادێ
ده‌وه‌ره‌ ئوستادم به‌منت وه‌فیدا
تۆ له‌كوێی رۆحی منیش هه‌ر له‌ وێڕا دێ

كه‌سێك ئاشق نه‌بێ ئاشقان ناناسێت، ڕێناس چۆته‌ خانه‌قای عاریفان و له‌ مه‌زنده‌ی كۆڕی حاڵ گرتواندا، ژین و ژان ده‌باته‌ سه‌ر، ده‌ترسم ڕۆژێك وه‌ك په‌روانه‌ باڵه‌كانی خۆر بیانسوتێنێت له‌به‌ر چاوان فه‌نا ببێ و تینوێتی به‌گڕ بشكێت، من عیشقی دڵی بووم حه‌زم ده‌كرد هه‌میشه‌ له‌نزیكم بوایه‌ تێر تێر باسی عیشقی خواو مه‌جازی بكردبایه‌، زۆر ئاسوده‌بووم كه‌ به‌ركه‌وته‌ی یه‌كمانكرد، به‌و هیوایه‌م به‌ئاواتی عیشقی خودا بگات:

ئه‌و مه‌حبوبه‌ی كه‌خودایه‌ رۆحم وه‌فیدای
ساڵه‌هایه‌ چاوه‌ڕێم گوێم لێبێ نیدای
كه‌ مه‌حبوبی هه‌بێ حه‌كیم، هه‌موو لای گوڵه‌
بێ مه‌حبوبیش حه‌كیمه‌ شێت له‌ دڕكه‌زیدای.

کتێبی عیشقی خودا له‌ چوارینه‌كانی سه‌ید ڕێناس دا مرۆڤ به‌ره‌و سه‌رخۆش بوونی تاهه‌تاو ڕوناكبوونه‌وه‌ی ته‌واو ده‌بات.

پێشه‌كییه‌كی جوانی بۆ داڕشتووه‌، مرۆڤ هه‌ر حه‌زده‌كات بیخوێنێته‌وه‌، كاتێ خوێنه‌ر پیشه‌كیه‌كه‌ ده‌خوێنیته‌وه‌ وا هه‌ست ده‌كا كه‌ ده‌ستی سه‌ید ڕێناسی گرتووه‌ و به‌ره‌و دۆڵی ڕه‌به‌نه‌ و چیای ئاسۆس و ئه‌شكه‌وتی خاتو به‌لقیس وا هاوڕێیه‌تی ئه‌و ده‌كات.

هێنده‌ به‌جوانی وه‌سفی هه‌ڵزنانی به‌م شاخه‌دا ده‌كات و وه‌چۆن له‌م دۆڵه‌ چۆڵ و هۆڵه‌دا خه‌ریكی عیشقی خودا بووه‌ وه‌ هه‌ردوو به‌رگی پێشبنییه‌كانی هه‌ر له‌و ئه‌شكه‌وته‌دا ڕێكخستووه‌ بۆچاپ كردن، كه‌من پێیان ناڵیم پێشبینی، ده‌ڵێم ئه‌و پێشبینیانه‌ی كه‌شف و كه‌راماتن، به‌ڵام ئه‌وه‌ی لێره‌ كه‌مێك له‌ سه‌ری دواین كتێبه‌ تازه‌كه‌یه‌تی كه‌ ئه‌مساڵ چاپ كراوه‌، هه‌مووی له‌و ئه‌شكه‌وته‌دا نوسراون، ته‌نیا دوسێ چوارینه‌ و شیعر نه‌بێ كه‌ له‌ قه‌ڵادزێ و كۆیه‌ نوسراون.

به‌هیوام كه‌سێكی ده‌وڵه‌مه‌ند له‌ عیرفان و ته‌سه‌وف دا پتر ئه‌م کتێبە ڕاڤه‌ بكات و بیناسێنێ كه‌ دڵنیاشم هه‌ركه‌س بیه‌وێ ئه‌وكاره‌ بكات ئه‌ویش به‌ته‌واوی ناتوانێ حه‌قی ته‌واو به‌و کتێبە نایابه‌ بدات كه‌ لێوانلێوه‌ له‌ عیشقی خودا. ئامۆژگاریم بۆ هه‌موان ئه‌وه‌یه‌ ئه‌گه‌ر ده‌تانه‌وێ ڕوناك ببنه‌وه‌و تاهه‌تا به‌خته‌وه‌ر بن و دڵخۆش بن، ئه‌م کتێبە بخوێننه‌وه‌.

له‌ كۆتاییدا ته‌مه‌ن درێژی بۆ سه‌ید ڕێناس له‌ مه‌عشوقه‌كه‌ی ده‌خوازم و سه‌ید ڕێناس چیتر ته‌نها هی ماڵ و مناڵی خۆی نیه‌ ئه‌و موڵكی كوردستانه‌.

 72 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*