سەرەکی » کەلتوور » كتێبی نامەکان دیرۆكن

كتێبی نامەکان دیرۆكن

دێدەوانی یەعقوب

لە چەند رۆژی رابردوودا و لە قەبارەیەكی مام ناوەندیدا، كتێبی نامەكان دیرۆكن، لە نووسینی چاپوك سەید عومەر لە 300 لاپەڕەدا چاپ و بڵاوكرایەوە.

كتێبەكە كە ژمارە 1964ی نۆبەی چاپی بۆ ساڵی 2020 پێدراوە و جگە لەپێشەكییەكەی نووسەر، نووسەر و رووناكبیر رەهبەر سەید برایم-یش بەناوی ئەو نامانەی ورەیان لێدە بارێت، بەشێوازە تایبەتەكەی خۆی كە ئاوێتەیەكە لە نووسین و شیعر وتێكەڵكێشی سەرچاوەی وێژەیی و سەروداری لە سێ لاپەڕەدا، گرنگیی كتێبەكەی خستۆتەڕوو.

هەریەك لە رەهبەر سەید برایم و تالیب سەید عەلی-ش پێداچوونەوەیان بۆ كتێبەكە كردووە.

چاپوك سەید عومەر كتێبەكەی پێشكەش كردووە بە شەهیدان و بە تەتەرە نامەبەرەكان و بەو كچانەی بێ ترس نامەیان بۆ دەزگیرانە پێشمەرگەكانیان دەنارد و بەوانەش كە لەسەر نامەیەكی شۆڕش و رێكخستنەكان لەسێدارە دراون و بە هەموو ئەوانەش لە هیچ رێكخستنێكدا نەبوون و نامە راسپاردەیان دەگەیاند و بە دایك و خوشك و ژنی پێشمەرگەكان كە نامەهێن و نامەبەری بەردوام بوون.

ئەو كتێبەكە كە ئێوارەی رۆژی 4/11/2020 لە باخچەی بەشی كتێبخانە گشتییەكانی قەزای كۆیە بە ئامادەبوونی ژمارەیەكی زۆر لە نووسەران و خوێنەران ناسێنراو بڵاوكرایەوە، هەریەك لە رەهبەر سەید برایم و چاپوك سەید عومەر لە دوو وتەی جیادا باسیان لە گرنگیی كتێبەكە كردو پاشان كتێبەكە بەسەر ئامادەبووان دابەشكرا.

82 نامە و نۆ شەهید

وەك ناوی كتێبەكە نراوە نامەكان دیرۆكن، واتا نامەكان مێژوون یان مێژووین، بێگومان رێك وایە، چونكە ناواخنی كتێبەكە لەسەر ئەو 82 نامەیە هەڵچنراوە، كە نووسەر لە ساڵانی هەشتاكانی سەدەی رابردوودا لە ژیانی پێشمەرگایەتی و لە گەرمەی خەباتی رزگاریداو لە كوورەی گەرمی خوێن و خەباتی كادر و پێشمەرگە و رێكخستنەكانی شۆڕشی نوێ و یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بۆ نووسەر نێردراون و هەریەكێكیش لەو نامانە خۆیان هەڵگری مێژوویەكن و باسی رۆژانێك لە خەبات و فیداكاریی و رۆژگار و هۆشیاریی و كوردایەتی دەكەن.

لەوەش جێ سەرنج تر ئەوەیە لە خاوەنی ئەو 82 نامەیە (نۆ) یان شەهیدبوون.

نامەكان چۆن بخوێنینەوە ؟

بۆ ئاسانكاریی خوێنەر و زوو حاڵیبوونی خوێنەر، نووسەر چەند رێگەكی بەكارهێناوە، چونكە نامەكان دەستنووسن و رەنگە بەهۆی كۆنیی كاغەزەكان و دەستخەتەكان و زۆر دەقكردن و نوشتاندنەوەی كاغەزەكانەوە ئەگەر تەنیا كۆپی بكرانایە، خوێنەر نەیتوانیایە بەباشی بیانخوێنێتەوە، بۆیە نامەكان هەر بەشێوە دەستنووسەكە كۆپی كراونەتەوە و لەبەرامبەریشدا جارێكیتر نامەكە وەك خۆی تایپكراونەتەوە و دواتریش نووسەر روونكردنەوەیەی تایبەتی بۆ هەریەك لە نامەكان نووسیوە كە تێیدا هۆكاری ناردنی نامەكە و نامە نووسەكە و چونێتیی بەدەستگەیشتنی نامەكە و تێبینیی ناردنی نامەكەی بۆ خوێنەر باسكردووە.

نووسەر چۆن كتێبەكەی پێناسە دەكات؟

چاپوك سەید عومەر نووسەری كتێبەكە لە كورتە پێناسەیەكی كتێبەكەیدا پێمان دەڵێت: «نامەكان دیرۆكن! بەو ناونیشانە 82 نامەی پێشمەرگایەتیم بەچاپ گەیاندووە. ئەو نامانە لە ساڵانی هەشتاكانی سەدەی رابردوو لەكاتی پێشمەرگایەتی نووسراون، دەتوانم بڵێم كۆی گشتی بەشی زۆریان پێنج ساڵ لەژێر زەویدا بوون، چەندین جار لە ناوچەیەكەوە بۆ ناوچەیەكی دیكە گواستراونەتەوە و دوو جاریش بەناچاری لەكاتی گەمارۆداندا نزیكبوونەوەی مەرگ نامەكانی باخەڵم لەژێر قوڕ و چڵپاو یان لەكونە بەرددا فڕێداون.

دواجار لەكاتی ئەنفالەكاندا لەگوندی سێنانی دۆڵی سماقوڵی لەناو چەند كیسەیەكی نایلۆن و دواتر لە قووتوی رۆنی راعی و لەچەند نایلۆنێكیدا پێچامەوە و لەقەد گردێك و لەنزیك بەردێكی گەورە بە زیاتر لە نیو مەتر قووڵ لەژێر خاكدا شاردمەوە،

تەنها یەك كەس شوێنەكەی دەزانی، ئەویش سەید یوسف سەید عەبدوڵڵا بوو كە پێموت: «ئەگەر من نەمام یان كوردستان رزگار بوو، لەئایندەدا دەریان بهێنە و بیدەرەوە بە ماڵی باوكم، خواخێری بنووسێت دوای زیاتر لەسێ ساڵ كە راپەڕین روویدا، دەریهێنابۆوە و دابووی بە ماڵی باوكم، من ئەوكات لە یەكێتیی سۆڤێت بووم لە خوێندن. بەداخەوە بەشی یەكەمی نامەكانم، لە كۆڵە پشتێكدا لای شەهید ئاسۆ رەئوف بوو، لەماڵێك لە گۆپتەپەی لای دێگەڵە داینابوو، كە لەشەڕی بۆتێ هاتینەوە وا بڕیاربوو كە هەفتەی ئایندە بچین بیهێنینەوە، بەڵام هەفتەی نەبرد ئەو شەهیدبوو.

رەوشەكەش واكەوتەوە كە من كەوتمە دەشتی كۆیە و نەمدەزانی لەچ ماڵێكی داناوە، دواتر گۆپتەپە رووخاو ئەو بەشەی نامەو بەڵگەكانم تێداچوون.

ئەو نامە و بەڵگانەی چاپكراون، نۆ دانەیان خاوەنەكەی شەهیدبوون، چەند دانەیەكیشیان لە تەمەنێكی كەمدا كۆچی دواییان كردووە، 22 دانەیان هی رێكخستنە، چوار دانەشیان لە رێكخستنی شارەوەیە. چەندین نامەی شەخسین، بەڵام مێژوویین، چەند نامەیەكی هاووڵاتی و پێنج دانەیان نامەی ئەندامی سەركردایەتین، لەگەڵ سێ وتار و یەك بەڵگەی دائیرەی ئەمن.

چەند نامەیەكیش راستەوخۆ لەكاتی شەڕو بەرگرییدا نووسراون. نامەكان بێ غەلوغەشن، وەك خۆی نووسیومەتەوە، ئەوەی رەشمكردۆتەوە یان شەخسی بووە یان لە بەر هەندێك رێكاری قانونی و بەرپرسیارێتی رەشم كردوونەتەوە، بۆیە دڵنیام سوودی دەبێت بۆ هەموو كەسێك، بەتایبەتی مێژوونووسان و لێكۆڵەرەوان.

زۆر حەزدەكەم تا خاوەنەكانیان ماون لەسەریان بنووسرێن، چونكە بەڕاستگۆیانە نووسراون، نە من نە خاوەنی نامەكان ناتوانین لێیان پەشیمان ببینەوە.

خوێنەری خۆشەویست، من باوەڕی تەواوم بە سەركەوتن هەبوو، بۆیە ئەوانەم هەڵگرتبوو، ئەمانەتێك بوو لەلام وەك چاوم پاراستوومن، شایەتی مێژووی میللەتێكە، بۆیە گەڕاندمەوە بۆیان.

هیوادارم مشتێكم هاویشتبێتە سەر خەرمانی تێكۆشانی گەلەكەم، ئەو گەلەی بارەكەی هەردەم خوارە و بەشانی تێكۆشەرانی بەردەوام راستكراوەتەوە، زۆر دڵنیاشم لە سەركەوتنی یەكجارەكی، چونكە هیچ میللەتێك تاسەر بەدیار داگیركەرەوە رانەوەستێت و هەر رزگاری دەبێت.

لە كۆتاییشدا زۆر سوپاسی هەموو ئەوانە دەكەم كە لەچاپكردنی كتێبەكەمدا، ماندوبوون، بەتایبەی كاك رەهبەری سەید برایم كە بە پێشەكییەكەی كتێبەكەی رەنگین كرد.

سوودی خوێندنەوەی كتێبەكە لە چیدایە؟

وەك دەزانین چەند ساڵێكە نووسینەوەی بیرەوەریی پێشمەرگایەتی چ لە رۆژنامە و گۆڤار، چ بەنامیلكە و كتێب، بۆتە باوو ژمارەیەكی زۆر كتێب و بڵاوكراوە لەو بارەیەوە چاپدەكرێن.

بەڵام ئەوەی ئەو كتێبە لە كتێبەكانی تر جیادەكاتەوە، ئەوەیە نووسەر چیرۆك و رووداوەكانی لە هزری خۆیەوە نەنووسیوەتەوە، بەڵكو لە زمانی نامەكان دواوە و ئەوەش وایكردووە نە شكانی كەس و نە پەسەندیی كەسی تێدابێ، تەنیا چیرۆك و رووداو و خۆڕاگریی و وەرەبەرزی و ئازایەتی و دڵسۆزی سەركردە و كادر و پێشمەرگەی یەكێتی بە نەوەی ئێستا ئاشنا دەكات و خوێنەر تێدەگات كە چ دڵسۆزییەك لە نێوان پێشمەرگە و رێكخستن و خەڵكی گوندەكاندا هەبووە و چ فیداكارییەك لە گۆڕەپانی خەباتدا هەبووە و هەر بەخوێندنەوەی كتێبەكە و ناوەكاندا تێدەگەیت كە دەستی شۆڕش تاكوێ رۆیشتووە و ناوچە ئازادكراوەكان لەبن چ گوشارو گەمارۆ و ئاگربارانێكدا بوون و دانیشتووانی گوندەكانیش چەندە خۆڕاگربوون و كەسوكاری پێشمەرگەش لە چ ژیان و راوەدوونان و گرتن و مەینەتییەكدا بوون و رێكخستنەكانیش چەندە جەربەزە و رەشید و دڵسۆزبوون بۆ پەیامی شۆڕش و هاوكاریی پێشمەرگە و هەربە چاوخشاندن بەو كتێبەشدا وێنە و ناوی دەیان شەهیدمان دەكەوێتە بەرچاو، واتا كتێبەكە وەك وەفا نامەی شەهیدانە.

دوا لاپەڕە دادانەوەی نامەكان دیرۆكن
ئەگەرچی لەبارەی ناوی كتێبەكە من پێموایە هەڵەیەك هەیە، چونكە نامەكان دیرۆكن واتا نامەكان مێژوون، ئەوە دەگەیەنێت هەموو نامەیەك مێژووە یان هەموو كۆمەڵە نامەیەك مێژوون، بۆیە دەكرا ناوەكەی گوڕانێكی كەمی تێدا كرابایەو بكرایەتە نامە مێژووییەكان یان نامەكانی مێژووی شۆڕشی نوێ، یاخود نامەكانی دیرۆك. بەڵام ئەوە لە بەهای كتێبەكە كەم ناكاتەوە.

دوا قسەشم لەبارەی كتێبەكە ئەوەیە نووسەر هەمیشە بەهیوا بووە كوردستان رزگارببێت و ئەو نامانە بكرێنە كتێبێك، بۆیە هەمیشە هەموو نامەكانی هەڵگرتووە و بە كۆڵەپشت دەشت و دەری پێكردوون و تەنانەت لە رۆژگاری نائومێدیی ئەنفالەكانیشدا فڕێی نەداون و ئەگەر هەموو نامەكانیشی بمابایە، بێگومان كتێبەكە دەوڵەمەندتر دەبوو، چونكە سێ جاریتر نامەكانی فەوتاوون لەكاتی شەڕەكان و وێرانكردنی گوندەكان لەلایەن سوپای بەعسەوە.

 45 جار بینراوە

وڵامێک بەجێ بهێڵە

بەبێ پۆستی ئەلکترۆنی ناتوانی لێدوان بنووسیت *

*